Fabuła - NotebookLM

Fabuła

Rasy grywalne

Ludzie

Opis

Ludzie stanowią większość mieszkańców Eriadoru, a szczególnie skupili się wokół miasteczka Bree, tworząc również osady w pobliżu. Ze względu na to, że nawet tejże ludności nie ma zbyt wiele na sporych połaciach tej krainy, nie powstały nigdzie indziej większe jej skupiska. Można mówić jedynie o pojedynczych wioskach, gdzie rzekomo mieszkają ludzie o rodowodzie znacznie starszym niż większość pozostałych plemion.

Ze względu na dosyć surowy klimat tej krainy oraz brak silniejszej władzy nad tymi ziemiami, tutejsi ludzie nabrali przede wszystkim samodzielności, jednakże nie mogli liczyć na dobrobyt, zarówno jeśli chodzi o materialne kwestie jak i wiedzę czy edukację. Nawet w Bree, będącym największą ludzką osadą w Eriadorze, rzadko kiedy można spotkać osobę wyraźnie wyedukowaną. Wśród ludzi dominuje raczej tzw. chłopski rozum i intuicja, która nierzadko okazuje się być bardzo przydatna.

Dzięki wolności i zaradności, możliwości nawet przeciętnego człowieka są całkiem spore jak na ogół społeczeństwa. Jedni preferują ciężką pracę i niekiedy udaje im się w tej sposób wspiąć na wyżyny, inni wolą uciec się do podstępu, a kwestie moralne nie grają dla nich żadnej roli. Podczas gdy większość pragnie budować bezpieczne i bogate społeczności, często znajdują się również tacy, którzy te bezpieczeństwo burzą, uciekając się do rozbojów na drogach czy też w samych osadach.

Ziemie Eriadoru pełne są niezbadanych jaskiń i ruin, przez co kuszeni żądzą przygody i/lub łatwego zysku śmiałkowie, decydują się zajrzeć do nich. Niektórzy nawet wychodzą z tego zwycięską ręką. Spora jednak część ludzi decyduje się na osiadły tryb życia, uprawę roli tudzież rzemiosła, niewiele wiedzą o historii ich ziem ani o wojnach, które dzieją się daleko na wschodzie. Liczy się dla nich tu i teraz oraz jak związać koniec z końcem.

Jak grać człowiekiem?

Jak widzisz możliwości masz ogrom, możesz zarówno być poszukiwaczem/waczką przygód jak i osiadłym rolnikiem tudzież kucharzem. Zarówno angażować się w budowanie zalążków prawa i bezpieczeństwa, przykładowo stanowiąc straż Bree albo bardziej poważną grupę, bądź zacząć żerować na słabszych w celu spełnienia własnych pragnień. Założyć jednak możesz, że Twoja postać jest prędzej sprytna niż wyedukowana, chyba, że masz pomysł na to w jaki sposób jest ona wyjątkiem. Masz dużą swobodę w ustaleniu swojej moralności, pamiętaj tylko aby trzymać się podstawowych założeń i być konsekwentny/tną w odgrywaniu swojej postaci.

Elfy

Opis

Wysokie elfy, lub też Elfy Wysokiego Rodu zamieszkują Rivendell od czasu upadku Eregionu – dawnego ich królestwa, gdzie przebywali przede wszystkim Noldorowie. Niemniej jednak wędrówki innych szczepów sprawiły, że Rivendell stało się domem również dla niektórych spośród Sindarów, głównie tych, którzy opuścili Lindon od czasów śmierci ich króla - Gil Galada. W ciągu trzeciej ery niektóre z tych rodzin połączyły się, jednakże kultura krzewiona w Dolinie Imladris wyraźnie odnosi się do tej jaką tworzyli Noldorowie z zamierzchłych czasów.

Szczególnie cenią sobie sztukę, głównie muzykę, w której nierzadko zawierają chwalebne pieśni w stronę Valarów, między innymi ukochanej przez nich Elbereth. W obrazach przez siebie tworzonych zawierają pamięć z Dawnych Dni, z tęsknotą oddając się zadumie nad tym co już minęło. Miłują się również w rzemiośle, lecz celem ich jest nadanie piękna przedmiotom, praktyczność niekoniecznie stanowi priorytet.

Ich cele na tym świecie w większości stanowią przeszłość. Lwia część spośród Wysokich Elfów z tęsknotą myśli o powrocie do Valinoru, jedynie Ci młodsi pozostają wciąż jakkolwiek ciekawi otaczającej ich teraźniejszości. Dla tych z kolei los Śródziemia nie jest obojętny i w szczerości serca wspierają siły dobra w walce z Ciemnością. Szczególną troską darzą swoje dziedzictwo oraz dbają o ongiś zawarte sojusze. Niektórzy jednak spośród Eldarów wciąż w swej ambicji i niewątpliwym potencjale pragną zdobywać chwałę mogącą choć odrobinę przywoływać splendor ich dawnych przodków, zarówno w bitwach jak i warsztatach.

Jak grać Wysokim Elfem?

To pytanie jest trudne tak jak przeszłość Wysokich Elfów... ze względu na złożoność tej rasy sugerujemy ją graczom, którzy dobrze odnajdują się w Role Play, a także posiadają pewną wiedzę na temat świata J.R.R. Tolkiena, szczególnie taką, która choć zahacza o dzieła takie jak Silmarillion. Wówczas wierzymy, że na drodze wzajemnej edukacji od innych, doświadczonych graczy uda się tworzyć dobry kontent RPG.

Krasnoludy

Opis

Krasnoludowie, przez siebie zwani Khazadami, należą do dumnej rasy, której twierdze w Śródziemiu należą do najstarszych. Są niscy i krępi, a ich twarze zawsze zdobi solidna broda. Włosy w różnym kolorze, często zdobione są warkoczami. W uzbrojeniu wolą zdecydowanie bardziej ciężkie zbroje i masywną broń niż lżejsze i finezyjne opcje, jednakże niekiedy i po nie sięgają.

W walce są nieustraszeni, szczególnie, jeśli walczą z kimś kto zalazł im za skórę. Do takich bowiem mogą żywić urazę przez pokolenia, nie zapominają zarówno krzywd im wyrządzonych jak i przysług. Poza tym szczególnie dumni są ze swoich rzemiósł oraz tradycji, którą traktują ze szczególną czcią.

Ci, którzy wędrują po Eriadorze prawdopodobnie pochodzą z Gór Błękitnych tudzież Królestwa Ereboru. Góry Błękitne rozciągają się na zachodzie i są jedną z najstarszych siedzib Khazadów. Erebor z kolei jest daleko na wschodzie, za Górami Mglistymi. W ten oto sposób Eriador staje się dla wielu z nich sporą częścią ich podróży, tym samym regularnie zawitać mogą na przykład w Shire lub Bree.

Część krasnoludów wędruje, niekiedy i stale prowadząc handel lub też poszukując złóż czy skarbów. Niekiedy dobierają się w grupy starając się poprzez współpracę odnaleźć dla siebie miejsca do osiedlenia lub też odbić z dawien dawna odebrane im twierdze bądź takowe odbudować.

Jak grać Krasnoludem?

Grając przedstawicielem tej rasy opracuj dobrze skąd pochodzisz, ponieważ ma to duże znaczenie dla twojej tożsamości szczególnie w oczach Twoich pobratymców. Ustal sobie twarde zasady moralne, których będziesz się trzymać, dobrze, żeby zawierały te wspomniane powyżej. Jeżeli w jakiś sposób Twoja postać złamie swoje zasady, miej ku temu dobry powód fabularny, wówczas Twoja postać nabierze dynamiki zamiast jedynie wzbudzać kontrowersje.

Hobbici

Opis

Hobbici to zacna rasa zamieszkująca przede wszystkim Shire ale również miasto Bree w znacznej mierze. Są charakterystyczni, ponieważ mierzą niewiele ponad metr wzrostu, mają często kędzierzawe włosy, wyczulone zmysły i pomimo skłonności do tycia przez uwielbienie do jedzenia, potrafią się zwinnie i lekko poruszać.

Kochają swoją ojczyznę i wyjątkowo rzadko kiedy którykolwiek z nich się z nią rozstaje. Preferują osiadły tryb życia, a ze szczególną troską traktują swoje domostwa. Kochają uprawiać rośliny czemu poświęcają się z pełną pasją szczególnie gdy owocem ich pracy jest fajkowe ziele, które z miłością popalają w swoich drewnianych fajkach. Kochają również zabawy a w szczególności te związane z jedzeniem.

Jak grać Hobbitem?

Jeżeli pragniesz być stereotypowym hobbitem, przede wszystkim pokochaj jedzenie i wszystko co z nim związane. Mówiąc też już konkretniej – unikaj niebezpieczeństwa, preferuj rozwiązania polegające na przykład na sprycie lub po prostu nie konfrontuj się. Doceniaj zabawę i towarzystwo oraz zachowaj prostolinijność. Chyba, że nie chcesz być stereotypowy/a.… pamiętaj, że przygody, nawet te bardzo niebezpieczne nie są dla Ciebie zamknięte, jednakże będziesz uchodził pośród innych hobbitów za lekkiego dziwaka, ale czy nie warto poświęcić reputacji dla adrenaliny? Na to pytanie musisz sam/sama sobie odpowiedzieć.

Bestiariusz

Bestiariusz

• 

  Zwierzęta

• 

  Wielkie pająki

• 

  Wielkie węże

• 

  Gigantyczne nietoperze

• 

  Wargowie

• 

  Gobliny

• 

  Orkowie

• 

  Trolle

• 

  Smoki

• 

  Giganty

• 

  Nieumarli

• 

  Haradrimowie i Easterlingowie

Wilki

Wilki można spotkać szczególnie w lasach, roi się od ich watah szczególnie w Starym Lesie na południowy zachód od Bree. Atakują tych, którzy zbliżą się do nich za bardzo, a niektóre z nich są tak szybkie, że bez wierzchowca nie da rady im uciec. Te o brązowej sierści są najmniejszym wyzwaniem, groźniejsze nieco są szare wilki, które idzie również często spotkać. Białe wilki z kolei stanowią wyraźne niebezpieczeństwo i lepiej ich omijać szerokim łukiem. Oczywiście im groźniejszy wilk tym też większy łup stanowi jego skóra.

Niedźwiedzie

Niedźwiedzie często żyją w pojedynkę, większość z nich żyje w lasach Eriadoru. O tyle o ile brązowe i czarne niedźwiedzie nie zaatakują same z siebie, tak niedźwiedź grizzly jest bardzo agresywny, a ucieczka przed nim to nie lada wyzwanie. Największe wyzwanie stanowią niedźwiedzie żyjące na tundrach Forodwaith, te stanowią śmiertelne zagrożenie dla grup łowczych. Należy uważać na wszelkie niedźwiedzie, bez dobrego wyszkolenia i sprzętu możecie stać się dla nich pożywką. Jeśli uda się jednak z nimi zwyciężyć, można liczyć na bardzo solidną skórę nadającą się na pancerz.

Ptaki

Rozmaite ptactwo zdobi niebo i koronę drzew Eriadoru. W lasach na równinach dostrzec można głównie wróble, kosy i dzięcioły. W górskich ostępach znaleźć można orły budujące sobie wysoko swoje gniazda, natomiast na południu grasować mogą krebainy - drapieżne, czarne ptaki przypominające kruki lub wrony, które często polują w licznych stadach. Głównie poluje się na nie dla ich cennych piór, jakże koniecznych do wyrabiania strzał. Poza tym mogą dostarczyć nieco pożywienia.

Hodowlane

Ludy Północy od zarania dziejów zajmują się hodowlą przede wszystkim świń, kur oraz krów. Na górskich ostępach często hoduje się kozy. Ważnym zwierzęciem hodowlanym w wielu miejscach są również owce, które stanowią przede wszystkim cenne źródło wełny - jakże potrzebnej dla produkcji odzieży. Są to łagodne zwierzątka, jednak z bykiem lepiej nie zadzierać.

Jelenie i sarny

Płochliwe zwierzęta, które można znaleźć w niemalże każdym lesie. Stanowią dobrą ofiarę dla łowcy, ponieważ nie zaatakują nawet w ramach obrony, chyba, że nie będą miały dokąd uciec. Ich skóry są łatwe w obróbce, choć same zniosą dużo ciosów i strzał nim padną.

Dziki

Względnie nieagresywne zwierzęta, chyba, że napotka się silnego odyńca. Nie są tak niebezpieczne jak chociażby wilki, jednak nieuzbrojona osoba może mieć spore kłopoty, lepiej nie drażnić bez powodu. Żyją we wszelkich lasach Eriadoru, niekiedy wychodzą nawet śmiało poza lasy by szukać łatwego pożywienia w okolicy ludzkich osad.

Morsy

Stworzenia żyjące nad zatoką Forochel na dalekiej północy. Cenna zdobycz szczególnie na tak trudnym terenie. Mają całkiem zdatne skóry oraz nakarmią wielu ludzi swoim cielskiem. Są jednak niebezpieczne ze względu na kły, lecz nie tak bardzo mobilne więc łatwiej się wycofać.

Wielkie pająki

Wielkie Pająki to przerażające, inteligentne i złośliwe istoty zamieszkujące różne części Śródziemia. Pochodzą od pradawnej, mrocznej istoty – Ungolianty, która była jednym z największych zagrożeń Pierwszej Ery. Pająki te nie tylko polują na inne stworzenia, ale także czerpią przyjemność z zadawania bólu i strachu. Ich najbardziej znaną przedstawicielką jest Szeloba, ostatnia potężna potomkini Ungolianty, zamieszkująca przełęcz Cirith Ungol.

Pochodzenie i Historia

Wielkie Pająki wywodzą się z mrocznej istoty Ungolianty, która istniała już w Pierwszej Erze. Ungolianta była pierwotnym stworzeniem o nieznanym pochodzeniu, które sprzymierzyło się z Morgothem, by zniszczyć Drzewa Valinoru.

Po zdradzie Morgotha Ungolianta uciekła na południe Śródziemia, gdzie wydała na świat wiele przerażających pająków. Jej potomkowie zaczęli się rozprzestrzeniać, tworząc swoje legowiska w różnych miejscach:

• Ered Gorgoroth (Góry Grozy) – Pierwsze wielkie skupisko pająków w Pierwszej Erze.
• Mroczna Puszcza – Główne miejsce zamieszkania wielkich pająków w Trzeciej Erze.
• Cirith Ungol – Jaskinia Szeloby, ostatniej i najpotężniejszej z potomkiń Ungolianty.

Pająki te nie były bezpośrednio sługami Saurona, choć ich złowroga natura sprawiała, że ich cele często pokrywały się z jego interesami.

Wygląd i cechy fizyczne

Wielkie Pająki znacznie różnią się od zwykłych pająków, posiadając potężne, niemal demoniczne cechy:

• Gigantyczne rozmiary – Mogą osiągać wielkość konia, a nawet większe (Szeloba była wielkości małego słonia).
• Twardy pancerz – Ich egzoszkielet jest odporny na większość ataków, choć mogą zostać zranione ostrymi mieczami.
• Długie, ostre odnóża – Służą zarówno do poruszania się, jak i do walki.
• Kły wypełnione jadem – Ich trucizna paraliżuje ofiary, pozwalając pająkom delektować się ich strachem przed śmiercią.
• Ośmioro oczu – Niektóre z nich świecą złowrogim blaskiem w ciemności.
• Silna pajęczyna – Ich sieci są niemal niezrywalne i mogą unieruchomić nawet silnych wojowników.

Każda odmiana wielkich pająków ma nieco inny wygląd i zdolności.

Inteligencja i Zachowanie

Pająki te są znacznie inteligentniejsze niż zwykłe zwierzęta:

• Potrafią mówić – Niektóre z nich posługują się Wspólną Mową, jak pająki z Mrocznej Puszczy.
• Są podstępne i przebiegłe – Wolą zastawiać pułapki i mamić ofiary, zamiast walczyć otwarcie.
• Czerpią przyjemność z torturowania zdobyczy – Nie zabijają od razu, lecz paraliżują swoje ofiary, by później powoli je pożerać.
• Są samotnikami – Choć żyją w tych samych regionach, zazwyczaj nie współpracują ze sobą.
• Nie podlegają Sauronowi – Choć są stworzeniami ciemności, nie były jego sługami i działały niezależnie.

W przeciwieństwie do orków czy wargów, wielkie pająki mają własne cele i instynkty, które kierują ich działaniami.

Rodzaje Wielkich Pająków

Pająki Ered Gorgoroth (Pierwsza Era)

• Najstarsza znana kolonia wielkich pająków.
• Zamieszkiwały Góry Grozy w Beleriandzie.
• Były potomkami Ungolianty i jej pierwszymi dziećmi.
• Ich jad był tak silny, że nawet orkowie unikali tych terenów.
• Po zniszczeniu Beleriandu zniknęły z historii.

Pająki Mrocznej Puszczy

• Najbardziej znana odmiana, opisana w "Hobbicie".
• Żyły w gęstych lasach, tworząc pajęcze gniazda.
• Potrafiły mówić i rozumiały Wspólną Mowę.
• Zostały częściowo wybite przez Bilba Bagginsa, gdy uratował kompanię Thorina.
• Ich jad był paraliżujący, ale słabszy niż trucizna Szeloby.

Szeloba – Królowa Pająków

• Największa i najpotężniejsza ze wszystkich pająków w Trzeciej Erze.
• Zamieszkiwała jaskinię Cirith Ungol, strzegąc przełęczy prowadzącej do Mordoru.
• Była ostatnią znaną potomkinią Ungolianty.
• Żywiła się nie tylko zwierzętami, ale także orkami i ludźmi.
• Próbowała zabić Froda, ale została zraniona przez Sama Gamgee.
• Nie była sługą Saurona – żyła wyłącznie dla własnych instynktów i głodu.

Relacje z innymi rasami

Orkowie

• Niektórzy orkowie (zwłaszcza z Mordoru) czcili Szelobę jako "Panią Ciemności".
• Inni bali się jej i starali się trzymać od niej z daleka.
• Orkowie Mrocznej Puszczy toczyli regularne walki z pająkami.

Ludzie i Elfy

• Elfy, zwłaszcza z Mrocznej Puszczy, zabijały wielkie pająki i uważały je za potwory.
• Ludzie także unikali miejsc zamieszkałych przez te bestie.

Sauron

• Sauron nie kontrolował pająków, ale traktował Szelobę jako naturalną obronę Cirith Ungol.
• Niektóre pająki Mordoru mogły być używane jako jego broń.

Taktyka Walki

Wielkie Pająki rzadko walczą otwarcie – preferują podstęp i zasadzki.

• Atak z ukrycia – Pająki czekają, aż ofiara wpadnie w ich sieci.
• Paraliżujący jad – Ich ukąszenie nie zabija od razu, ale sprawia, że ofiara nie może się ruszać.
• Zwijanie w kokony – Po sparaliżowaniu ofiary owijają ją w sieć i trzymają na później.
• Użycie sieci w walce – Potrafią oplątać przeciwników i unieruchomić ich.

Przykłady takich walk można zobaczyć zarówno w "Hobbicie", gdy Bilbo walczył z pająkami, jak i w "Władcy Pierścieni", gdy Sam stanął do walki z Szelobą.

Wielkie węże

Wielkie Węże (zwane także Smoczymi Wężami, Wężami Cienia lub Potomkami Morgotha) to przerażające, olbrzymie gady zamieszkujące najmroczniejsze zakątki Śródziemia. Choć nie dorównują inteligencją prawdziwym smokom, są śmiertelnie groźnymi drapieżnikami o przebiegłych umysłach i potężnych ciałach. Niektóre z nich posiadają truciznę tak silną, że potrafi ona roztopić stal, inne zaś potrafią hipnotyzować swoje ofiary wzrokiem lub głosem.

Legenda głosi, że największe z tych stworzeń są potomkami dawnych Smoków Morgotha lub istot uformowanych w mroku Angbandu. Choć ich populacja znacznie zmalała po Wojnach o Beleriand, wciąż można je spotkać w głębokich jaskiniach, zapomnianych ruinach oraz mrocznych lasach Śródziemia.

Wygląd

• Długość: 10–30 metrów
• Grubość ciała: 2–4 metry średnicy
• Skóra: Twarda, łuskowata, zwykle ciemnozielona, brunatna lub czarna; niektóre posiadają błyszczące, niemal metaliczne łuski
• Oczy: Przeszywające, najczęściej złote, czerwone lub fosforyzujące żółte
• Kły: Długie jak miecze, wypełnione śmiercionośnym jadem
• Język: Rozwidlony, często czarny lub fioletowy
• Ogon: Długi i potężny, zdolny do miażdżenia przeciwników

Niektóre z nich mają grzywy podobne do węży morskich, a inne mogą posiadać kolce na grzbiecie lub jadowite żądła w ogonie.

Siedliska

• Ruiny Angmaru – zamieszkują zapomniane twierdze i podziemia, polując na nieostrożnych podróżników.
• Góry Mglistne – osiedlają się w głębokich, wilgotnych jaskiniach, gdzie wabią swoje ofiary.
• Mroczna Puszcza – największe węże skrywają się w cienistych dolinach, żywiąc się zwierzętami i zbłąkanymi wędrowcami.
• Mordor – mogą służyć jako strażnicy ciemnych twierdz, zwłaszcza w podziemiach Barad-dûr.
• Dzikie pustkowia Haradu – niektóre z nich żyją w gorących klimatach, przypominając legendarne węże pustyni.

Zachowanie i Inteligencja

• Samotnicy – wielkie węże rzadko żyją w grupach, woląc działać w pojedynkę.
• Cierpliwi łowcy – potrafią czekać dniami na swoją ofiarę, kryjąc się w cieniu.
• Podstępni i przebiegli – niektóre z nich rozumieją ludzką mowę i potrafią zwodzić swoje ofiary fałszywymi obietnicami.
• Mroczna aura – starsze osobniki mogą emanować złowrogą mocą, która osłabia wolę otaczających je istot.
• Niekiedy związane z Cieniem – mogą służyć Czarnoksiężnikowi z Angmaru lub innym potężnym istotom ciemności.

Umiejętności bojowe

• Zabójczy jad – większość wielkich węży posiada trujący jad, który może powodować natychmiastową śmierć lub powolne wyniszczenie organizmu.
• Hipnotyzujące spojrzenie – niektóre osobniki potrafią wprowadzać swoje ofiary w trans, zmuszając je do bezruchu lub posłuszeństwa.
• Miażdżące sploty – ich potężne ciała potrafią owijać się wokół przeciwnika i łamać jego kości.
• Ostry zmysł węchu i termowizja – potrafią śledzić ofiarę nawet w kompletnej ciemności.
• Mroczna magia (rzadsze przypadki) – niektóre z nich potrafią rzucać iluzje lub zaklęcia osłabiające przeciwników.

Słabości

• Światło i ogień* – nie znoszą jasnego światła oraz ognistych zaklęć, które mogą przypalać ich łuski.
• Zimno* – choć wiele z nich żyje w jaskiniach, silny mróz spowalnia ich ruchy.
• Silne bronie obuchowe* – topory i młoty mogą skutecznie rozbijać ich łuski, zwłaszcza starszych osobników.
• Czysta woda* – niektóre legendy mówią, że węże związane z siłami Cienia nie mogą przekroczyć świętych rzek lub zanurzyć się w czystej wodzie.

Relacje z innymi rasami

• Orkowie i Gobliny – niektóre plemiona próbują je oswajać, ale rzadko odnoszą sukces.
• Haradrimowie – opowiadają o wielkich pustynnych wężach, które czasem traktują jako święte bestie.
• Elfy – polują na wielkie węże, uważając je za plugastwo Morgotha.
• Ludzie – często traktują te istoty jako demony lub przeklęte bestie.

Legendy i mitologia

• Scatha, Wąż Północy – jeden z największych znanych węży, którego skarb został zdobyty przez przodków Éomera.
• Węże Angmaru – ponoć Czarnoksiężnik z Angmaru wykorzystywał wielkie węże jako strażników swoich ruin.
• Dzieci Glaurunga – niektóre opowieści mówią, że pewne wielkie węże mogą pochodzić od Glaurunga, Ojca Smoków.

Gigantyczne nietoperze

Gigantyczne nietoperze (zwane także Wielkimi Skrzydlatymi Cieniami lub Bestiami Mroku) to złowieszcze istoty zamieszkujące najmroczniejsze zakątki Śródziemia. Często związane z siłami Saurona lub innymi ciemnymi mocami, te potężne stworzenia budzą strach w sercach podróżników i wojowników. Ich rozmiary, inteligencja oraz drapieżna natura sprawiają, że są śmiertelnym zagrożeniem, zwłaszcza w ciemnych jaskiniach, ruinach oraz w cienistych leśnych ostępach.

Wygląd

• Rozpiętość skrzydeł: 4–7 metrów
• Długość ciała: 2–3 metry
• Skóra: Ciemnoszara, prawie czarna, gruba i odporna na obrażenia
• Oczy: Czerwone lub bursztynowe, jarzące się w ciemności
• Kły: Długie, zakrzywione, przystosowane do przebijania pancerzy i wysysania krwi
• Pazury: Ostro zakończone, zdolne do chwytania i unieruchamiania ofiar

Niektóre z tych stworzeń mogą posiadać diaboliczne cechy, jak np. błoniaste ogony czy kolce na skrzydłach, co czyni je jeszcze bardziej przerażającymi w walce.

Siedliska

• Góry Mglistne – zamieszkują mroczne jaskinie i wąwozy, atakując nocnych podróżników.
• Mordor – wykorzystywane przez siły Saurona jako zwiadowcy i posłańcy.
• Mroczna Puszcza – polują w cienistych partiach lasu, siejąc strach wśród elfów i ludzi.
• Ruiny i lochy – gnieżdżą się w zapomnianych miejscach, gdzie wyczekują nieostrożnych poszukiwaczy przygód.

Zachowanie i Inteligencja

• Zwiadowcy Zła – służyły Sauronowi jako szpiedzy, tropiąc wrogów i przekazując informacje Orkom i Nazgûlom.
• Drapieżniki Nocy – atakują samotnych wędrowców, korzystając z ciszy i ciemności.
• Terytorialne i agresywne – bronią swoich gniazd i jaskiń do ostatniej kropli krwi.
• Niezwykła percepcja – posiadają echolokację, ale także zdolność widzenia w niemal absolutnej ciemności.
• Telepatyczne połączenie z ciemnością – niektóre z nich mogą być związane z ciemnymi mocami Morgotha lub Saurona, działając niemal jak ich przedłużenie.

Umiejętności bojowe

• Atak z powietrza – zrzucają ofiary w przepaści lub je unoszą.
• Ugryzienie drenujące krew – ich kły mogą wysysać życie z ofiary, osłabiając ją.
• Hipnotyczne spojrzenie – niektóre starsze osobniki potrafią wprawić przeciwnika w chwilowy paraliż strachu.
• Rozdarcie pazurami – ich potężne szpony mogą przebić nawet kolczugę.
• Chmara cienia – w grupach potrafią wywołać niemal absolutną ciemność, dezorientując wrogów.

Słabości

• Światło – boją się światła słonecznego, które osłabia ich siły.
• Ogień – nie są odporne na płomienie i łatwo ulegają ogniowym atakom.
• Silny wiatr – burzowe podmuchy mogą je dezorientować lub nawet zmusić do lądowania.
• Dźwięki o wysokiej częstotliwości – głośne dzwony lub magia dźwiękowa mogą zakłócać ich echolokację.

Relacje z innymi rasami

• Orki i Gobliny – często je oswajają, wykorzystując jako zwiadowców i latające wierzchowce.
• Nazgûle – mogą wykorzystywać gigantyczne nietoperze do tajnych misji.
• Elfy – zwalczają te stworzenia, gdyż zagrażają lasom i osadom elfów.
• Ludzie – opowiadają legendy o ich krwiożerczych polowaniach i traktują je jako zwiastun złych czasów.

Legendy i mitologia

• Skrzydlate Cienie z Angmaru – w czasach Czarnoksiężnika z Angmaru używane były jako posłańcy śmierci.
• Bestie Morgotha – niektóre podania mówią, że gigantyczne nietoperze były potomkami dawnych mrocznych stworzeń służących Melkorowi.
• Córki Thuringwethil – niektórzy twierdzą, że nietoperze te mogą być dalekimi potomkami Thuringwethil, wampirycznej wysłanniczki Morgotha.

Wargi

Wargi to dzikie i inteligentne wilkopodobne stworzenia, które służą złu w Śródziemiu. Są większe, silniejsze i bardziej przebiegłe od zwykłych wilków, często współpracując z orkami jako ich wierzchowce. Pojawiają się zarówno w "Hobbicie", jak i "Władcy Pierścieni", stanowiąc zagrożenie dla Wolnych Ludów Śródziemia.

Pochodzenie i Historia

Pochodzenie wargów nie jest jednoznacznie wyjaśnione przez Tolkiena, ale istnieją różne teorie:

• Zepsucie pradawnych wilków – Podobnie jak orkowie, wargi mogły być zdegenerowanymi potomkami pierwotnych wilków Śródziemia.
• Stworzone przez Morgotha – Możliwe, że Morgoth stworzył je w Pierwszej Erze jako mroczne odpowiedniki wilków i huanów (wielkich wilków Valarów).
• Naturalne, ale dzikie zwierzęta – Niektóre źródła sugerują, że wargi są po prostu wyjątkowo inteligentnymi wilkami, które sprzymierzyły się z orkami.

Pierwsze wzmianki o wargach pojawiają się w "Silmarillionie", ale najbardziej znane są z ataku na kompanię Thorina w "Hobbicie" i walki z Rohirrimami w "Władcy Pierścieni".

Wygląd i cechy fizyczne

Wargi to masywne, wilkopodobne bestie o złowrogim wyglądzie:

• Większe niż zwykłe wilki – Mogą osiągać wielkość konia lub jeszcze większe.
• Grube futro – Zazwyczaj ciemne (czarne, szare lub brązowe), dostosowane do życia w zimnym klimacie.
• Świecące, inteligentne oczy – Często czerwone lub żółte, dające im złowieszczy wygląd.
• Długie, ostre kły i pazury – Służą zarówno do walki, jak i rozrywania ofiar.
• Mocne, muskularne ciała – Umożliwiają długie biegi i gwałtowne ataki.
• Zwinność i szybkość – Potrafią dogonić jeźdźców konnych i błyskawicznie zmieniać kierunek biegu.

Niektóre wargi były większe i bardziej przerażające niż inne, zwłaszcza ich przywódcy.

Inteligencja i Zachowanie

Wargi różnią się od zwykłych zwierząt pod wieloma względami:

• Są inteligentne – Rozumieją mowę orków i mogą z nimi współpracować.
• Nie są zwykłymi bestiami – Potrafią planować zasadzki i taktycznie atakować.
• Odczuwają lojalność i więź plemienną – Mogą działać jako zorganizowane stado.
• Nienawidzą ras humanoidalnych – Instynktownie sprzymierzają się z ciemnymi siłami.
• Lubią polować i zabijać – Nawet gdy nie są głodne, sprawia im to przyjemność.
• Są brutalne i okrutne – Nie biorą jeńców, rozrywają ofiary na strzępy.

Choć wargi często są przedstawiane jako narzędzie orków, nie są całkowicie podporządkowane. Czasami nawet orkowie boją się ich gniewu i unikają zbytniego drażnienia ich.

Społeczeństwo i Hierarchia

Podobnie jak wilki, wargi żyją w stadach, które mają ściśle określoną strukturę:

Przywódca Stada

• Największy i najsilniejszy osobnik, który prowadzi ataki.
• Może być bardziej inteligentny niż inne wargi.
• W niektórych przypadkach rozumie mowę ludzi lub orków.

Wojownicy / Myśliwi

• Zwykłe wargi, które polują i walczą dla plemienia.
• Mogą służyć jako wierzchowce orków.
• Odpowiedzialne za ochronę terytorium.

Młode i słabsze osobniki

• Są szkolone do walki i polowań.
• Mogą być odrzucone przez stado, jeśli są za słabe.

Wargi nie żyją w wielkich grupach, zazwyczaj stado liczy od kilku do kilkunastu osobników. Wiele z nich działa jako jednostki najemne w armiach orków.

Relacje z innymi rasami

Orkowie

• Najczęstsza relacja – Wargi służą jako wierzchowce orków.
• W bitwach są wykorzystywane jako lekka kawaleria, zdolna do szybkich ataków.
• Orkowie kontrolują je za pomocą łańcuchów, biczy i jedzenia.
• Wargi jednak nie zawsze są lojalne – mogą pożreć słabego orka.

Rasy humanoidalne

• Wargi nienawidzą ludzi, elfów, khazadów i hobbitów, traktując ich jak wrogów.
• Są często wysyłane do polowania na podróżników i karawany.
• Ich zwalczaniem zajmują się szczególnie Rohirrimowie, ponieważ wargi atakują ich osady.

Inne stworzenia

• Nie lubią koni – często atakują je w bitwach.
• Czasem walczą z innymi bestiami, takimi jak wielkie orły czy olifanty.

Bitwy i Taktyka Walki

Wargi są wykorzystywane jako szybkie jednostki bojowe.

• Atakują w stadach – Polegają na szybkości i przewadze liczebnej.
• Są świetne w zasadzkach – Mogą ukryć się w lesie lub w górach i nagle zaatakować.
• Nie boją się śmierci – Walczą do końca, zwłaszcza gdy są wściekłe.
• Mogą walczyć bez jeźdźców – Choć często służą orkom, potrafią też atakować samodzielnie.
• Dobrze radzą sobie w trudnym terenie – Są szybsze od koni w górach i na śniegu.

Przykład ich wykorzystania to Bitwa pod Helmowym Jarem, gdzie Saruman wysłał orków na wargach, by powstrzymać Rohirrimów.

Gobliny

Gobliny w uniwersum J.R.R. Tolkiena to specyficzny rodzaj orków, które pojawiają się głównie w Hobbicie i Władcy Pierścieni. Chociaż czasami terminy „goblin” i „ork” używane są zamiennie, gobliny są zazwyczaj mniejsze i bardziej zwinne od standardowych orków

Pochodzenie i Historia

Gobliny, podobnie jak orkowie, są zdegenerowanymi potomkami elfów, które zostały zniewolone i wypaczone przez Morgotha, pierwszego Mrocznego Władcę. Ich historia sięga czasów Pierwszej Ery, a w kolejnych wiekach były wykorzystywane przez różnych władców ciemności, w tym przez Saurona.

W literaturze Tolkiena gobliny są najczęściej kojarzone z górami, zwłaszcza z Mglistymi Górami, gdzie mają swoje tunele i miasta podziemne. To tam Bilbo Baggins napotyka gobliny w Hobbicie, gdy zostaje pojmany w ich podziemiach i natrafia na Golluma.

Wygląd i Cechy Fizyczne

• Niski wzrost – mniejsze od zwykłych orków, choć nadal budzące grozę.
• Pochylona postura – często garbate lub zgarbione.
• Blada lub ziemista skóra – dostosowana do życia w ciemnościach.
• Długie kończyny – szczególnie długie ręce i palce, przystosowane do wspinaczki i pracy w kopalniach.
• Jaskrawe, świecące oczy – przystosowane do widzenia w ciemności.
• Skrzywione zęby i pazury – często wyglądające jak u drapieżnika.

Charakter i Zachowanie

• Okrutne i podstępne – znane z torturowania jeńców i knucia zdrad.
• Tchórzliwe – w odróżnieniu od większych orków, rzadziej stawiają czoła przeciwnikom w otwartej walce, woląc atakować w przewadze liczebnej lub zasadzce.
• Podległe większym orkom lub czarnoksiężnikom – chociaż są agresywne, rzadko działają samodzielnie i często służą potężniejszym istotom.
• Technologicznie rozwinięte – w porównaniu do innych ras złych istot w Śródziemiu, gobliny wykazują pewne umiejętności rzemieślnicze, zwłaszcza w tworzeniu broni i mechanizmów.

Siedliska i Społeczeństwo

Gobliny żyją głównie w podziemnych kompleksach i jaskiniach, gdzie budują swoje osady. Ich najsłynniejsze królestwa to:

• Goblina Siedziba w Mglistych Górach – pojawia się w Hobbicie, gdzie gobliny żyją w wielkim podziemnym labiryncie. Ich przywódcą jest Wielki Goblin, którego zabija Gandalf.
• Morii (Khazad-dûm) – w czasach Władcy Pierścieni kopalnie Khazad-dûm są opanowane przez gobliny i Balroga.
• Gundabad – święte miejsce orków i goblinów w północnych Górach Mglistych, niegdyś twierdza krasnoludów.

Gobliny często prowadzą wojny z krasnoludami, ponieważ obie rasy dążą do kontroli nad górami i podziemnymi bogactwami.

Broń i Taktyka Walki

Gobliny używają broni prymitywnej, ale skutecznej:

• Krótkie miecze i sztylety – dostosowane do walki w ciasnych tunelach.
• Łuki i kusze – używane do atakowania z ukrycia.
• Pułapki i zasadzki – gobliny rzadko walczą w otwartym polu, zamiast tego atakują nagle, wykorzystując znajomość jaskiń.
• Wilki i wargowie – niektóre gobliny jeżdżą na wargach, choć zazwyczaj to orkowie pełnią rolę jeźdźców.

Rodzaje Goblinów

W świecie Tolkiena istnieje kilka rodzajów goblinów, choć nie są one oficjalnie skategoryzowane jako odrębne gatunki. Można jednak wyróżnić różne typy goblinów na podstawie ich wyglądu, funkcji i miejsca zamieszkania.

Górskie Gobliny

🔹 Opis: Najczęściej spotykany rodzaj goblinów, zamieszkujący jaskinie i tunele górskie. Są przystosowane do życia w ciemności i rzadko wychodzą na powierzchnię.

🔹 Miejsca zamieszkania:

• Mglistych Góry (Goblina Siedziba)
• Góry Żelazne
• Gundabad

🔹 Cechy charakterystyczne:

• Stosunkowo niscy i przysadziści
• Długie ramiona i chude kończyny
• Świetnie przystosowani do wspinaczki i życia w podziemiach
• Liczni, ale raczej słabi w walce indywidualnej

🔹 Przykłady:

• Gobliny z Hobbita (te, które pojmały Bilba i kompanię Thorina)
• Wielki Goblin – ich przywódca

Gobliny z Morii

🔹 Opis: Żyją w dawnych krasnoludzkich kopalniach Morii (Khazad-dûm), gdzie stali się dominującą siłą po upadku krasnoludów. Są agresywniejsze i bardziej zorganizowane od typowych górskich goblinów.

🔹 Miejsca zamieszkania:

• Moria (Khazad-dûm)

🔹 Cechy charakterystyczne:

• Wątłe, ale szybkie
• Wyposażone w prymitywną broń i zbroje
• Często współpracują z większymi orkami
• Używają pułapek i zasadzek, atakując w dużych grupach

🔹 Przykłady:

• Gobliny atakujące Drużynę Pierścienia w Morii
• Te, które przywołały trolla jaskiniowego w Drużynie Pierścienia

Wielkie Gobliny

🔹 Opis: Większe i silniejsze wersje zwykłych goblinów, często pełniące rolę wodzów lub tyranów wśród swoich pobratymców. Mogą być inteligentniejsze, ale zazwyczaj są równie okrutne i chciwe.

🔹 Cechy charakterystyczne:

• Zdecydowanie więksi od standardowych goblinów
• Noszą ozdobne pancerze i tytuły władców
• Często bardziej leniwi – wolą rządzić niż walczyć
• Znani z okrucieństwa wobec własnych podwładnych

🔹 Przykłady:

• Wielki Goblin z Hobbita – brutalny, chciwy i otyły władca goblinów w Górach Mglistych
• Bolg – syn Azoga, choć bardziej przypominał orka, miał duże wpływy wśród goblinów

Leśne Gobliny

🔹 Opis: Wspomniane jedynie w niektórych interpretacjach, mogą być goblinami żyjącymi w zalesionych terenach. Są bardziej nomadyczne i mogą być spokrewnione z orkami mieszkającymi w Mrocznej Puszczy.

🔹 Miejsca zamieszkania:

• Mroczna Puszcza
• Góry w pobliżu Mordoru

🔹 Cechy charakterystyczne:

• Bardziej zwinne niż standardowe gobliny
• Żyją w plemionach zamiast dużych miast podziemnych
• Mogą używać bardziej prymitywnej broni, jak zatrute strzały

🔹 Przykłady:

• Możliwe, że niektóre gobliny w służbie Saurona pochodziły z lasów

Jeźdźcy Wargów

🔹 Opis: Gobliny wyszkolone do jazdy na wielkich wilkach zwanych wargami. Są bardziej wojownicze i stanowią dużą część armii orków w wojnach Śródziemia.

🔹 Miejsca zamieszkania:

• Północne Góry Mglistych
• Pogranicza Mordoru

🔹 Cechy charakterystyczne:

• Silniejsi i bardziej agresywni od zwykłych goblinów
• Potrafią dobrze walczyć w siodle
• Często używani jako zwiadowcy lub szybkie jednostki atakujące

🔹 Przykłady:

• Gobliny atakujące drużynę Thorina w Hobbicie
• Wargowie i ich jeźdźcy w Dwóch Wieżach

Gobliny z Gundabadu

🔹 Opis: Żyjące w twierdzy Gundabad, świętym miejscu dla orków i goblinów. Są bardziej wojownicze i stanowią elitę gobliniego społeczeństwa.

🔹 Miejsca zamieszkania:

• Twierdza Gundabad

🔹 Cechy charakterystyczne:

• Bardziej agresywni i lepiej zorganizowani
• Mają lepsze uzbrojenie niż zwykłe gobliny
• Często współpracują z większymi orkami

🔹 Przykłady:

• Siły Bolga w Bitwie Pięciu Armii

Orkowie

Orkowie to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i licznych ras w uniwersum "Władcy Pierścieni" J.R.R. Tolkiena. Są brutalnymi, krwiożerczymi stworzeniami, służącymi mrocznym siłom, takim jak Morgoth i Sauron. Ich historia sięga początków Śródziemia, a ich różnorodność i organizacja czynią ich jedną z najbardziej złożonych ras w świecie Tolkiena.

Pochodzenie i Historia

Według mitologii Tolkiena orkowie zostali stworzeni przez Morgotha, pierwszego Mrocznego Władcę. Istnieją różne teorie dotyczące ich pochodzenia:

• Zepsuci elfowie – Według "Silmarillionu" Morgoth uwięził i torturował pierwszych elfów, zmieniając ich w okrutne istoty.
• Stworzeni z brudu i ciemności – Inna teoria sugeruje, że Morgoth stworzył ich od podstaw, choć Tolkien sugerował, że Valarowie nie mogą tworzyć prawdziwego życia.
• Eksperymenty na ludziach i innych istotach – Możliwe, że orkowie pochodzą także od ludzi, których Morgoth zdeprawował i zmienił w swoich sługusów.

Wygląd i Cechy Fizyczne

🛡️ Budowa ciała: przygarbieni, często z wydłużonymi rękami.

👀 Oczy: Często czerwone, żółte lub świecące w ciemności.

🦷 Zęby: Ostro zakończone, przypominające kły.

💀 Skóra: Od zielonej po czarną i szarą, szorstka i pełna blizn.

☀️ Wrażliwość na światło: Większość orków źle znosi słońce, stąd preferują życie w cieniu i pod ziemią.

Organizacja i Społeczeństwo

Hierarchia

📌 Wodzowie Orków – Najsilniejszy i najbardziej brutalny ork dowodzi grupą. Może być dowódcą plemienia lub armii.

📌 Szamani - Czasami orkowie posiadają magicznych przywódców, choć rzadko.

📌 Elitarni Wojownicy – Uruk-hai, Olog-hai (mieszanka trolli i orków), gwardie Saurona.

📌 Zwykli Orkowie – Podstawowa siła bojowa, często słabi i tchórzliwi.

📌 Niewolnicy i Słudzy – Najmniejsi i najsłabsi orkowie traktowani jako mięso armatnie.

💀 Orkowie często walczą między sobą, co osłabia ich armię i uniemożliwia stworzenie potężnego imperium.

Styl życia

• Koczowniczy lub podziemny tryb życia – Zamieszkują jaskinie, fortece lub ruiny.
• Żywią się mięsem (często padliną lub nawet innymi orkami) – Są kanibalami, gdy zachodzi potrzeba.
• Są technologicznie prymitywni, ale skuteczni – Ich broń i zbroje są brutalne, lecz funkcjonalne.

Rodzaje Orków

1️⃣ Mordorskie Orki

Służą Sauronowi w Mordorze.

Noszą czarne pancerze i czerwone oznaczenia.

Bardzo brutalni, ale często tchórzliwi wobec silniejszych przeciwników.

2️⃣ Orkowie Górscy

Zamieszkują Góry Mgliste i Mroczną Puszczę.

Mniejsi i bardziej prymitywni niż orkowie Mordoru.

Używają pułapek i zasadzek w walce.

3️⃣ Uruk-hai

Najpotężniejsza odmiana orków, wyhodowana przez Sarumana.

Więksi, silniejsi i inteligentniejsi, zdolni do działania w świetle dnia.

Używali dobrego uzbrojenia i byli świetnie zorganizowani.

4️⃣ Orkowie Gundabadu

Zamieszkiwali północne rejony, w służbie Angmaru i Saurona.

Bardzo wytrzymali i agresywni.

Często jeździli na wargach – wielkich, wilkopodobnych bestiach.

5️⃣ Snaga

Pogardzani, mali i słabi orkowie służący jako niewolnicy lub służba.

Często wykorzystywani do ciężkiej pracy i noszenia sprzętu dla silniejszych orków.

Kultura i Zwyczaje

Orkowie nie mają rozwiniętej kultury, ale cechują ich:

🔥 Brutalność – Siła decyduje o pozycji w ich społeczeństwie.

⚔️ Wieczna wojna – Orkowie uwielbiają walkę, nawet między sobą.

💀 Kult śmierci i Saurona – W Mordorze byli fanatycznie oddani Sauronowi.

🛠️ Prymitywne rzemiosło – Tworzyli zbroje i broń, ale głównie kradli technologie od ludzi i krasnoludów.

Orkowie w Wojnie o Pierścień

W czasie Wojny o Pierścień orkowie stanowili główną siłę zbrojną Saurona i Sarumana.

🔥 Bitwa o Helmowy Jar – Uruk-hai Sarumana niemal zdobyli twierdzę Rohanu.

🔥 Bitwa na Polach Pelennoru – Orkowie stanowili główną część armii Saurona, ale zostali pokonani.

🔥 Oblężenie Morannonu – Ostatnia wielka bitwa, w której Gandalf i Aragorn walczyli przeciwko orkom w Mordorze.

Trolle

Trolle to jedne z najbardziej przerażających stworzeń w Śródziemiu, znane ze swojej ogromnej siły i brutalności. Występują w różnych odmianach i służą głównie Mrocznym Władcom, takim jak Morgoth i Sauron. Ich inteligencja jest ograniczona, a niektóre odmiany są podatne na światło słoneczne, co czyni je mniej skutecznymi w walce w ciągu dnia.

Pochodzenie i historia

Trolle po raz pierwszy pojawiły się w Śródziemiu w Pierwszej Erze, stworzone przez Morgotha, pierwszego Mrocznego Władcę. Ich geneza jest niejasna, ale istnieją dwie główne teorie:

• Zepsute stworzenia Valarów – Morgoth, niezdolny do tworzenia prawdziwego życia, mógł zniekształcić istniejące istoty (np. Entów lub inne pradawne rasy).
• Wytwory ciemnej magii – Według niektórych źródeł trolle mogły zostać stworzone magicznie, podobnie jak orkowie.

Trolle zawsze były używane jako brutalna siła w armiach zła. W Pierwszej Erze walczyły dla Morgotha, w Drugiej i Trzeciej Erze służyły Sauronowi. W "Hobbicie" i "Władcy Pierścieni" pojawiają się jako bezmyślni, ale groźni przeciwnicy.

Cechy Fizyczne i Zachowanie

Trolle są olbrzymimi humanoidalnymi stworzeniami o kamiennej skórze, nadludzkiej sile i prymitywnym umyśle. Ich cechy zależą od odmiany, ale mają kilka wspólnych cech:

• Olbrzymi wzrost – Mogą osiągać od 3 do 5 metrów wysokości.
• Gruba, kamienista skóra – Zapewnia odporność na broń i warunki pogodowe.
• Niesamowita siła – Mogą łamać skały i miażdżyć przeciwników gołymi rękami.
• Niska inteligencja – Są brutalne i głupie, ale potrafią wykonywać proste rozkazy.
• Strach przed światłem słonecznym – Większość trolli zamienia się w kamień w świetle dziennym.
• Głód i agresja – Są wiecznie głodne i mają skłonność do atakowania wszystkiego, co się rusza.

Rodzaje Trolli w Śródziemiu

Trolle dzielą się na kilka odmian, zależnie od ich środowiska i sposobu działania.

Trolle Górskie

• Najbardziej klasyczna odmiana, znana m.in. z "Hobbita".
• Żyją w górach, jaskiniach i opuszczonych ruinach.
• Mają szarą, kamienną skórę i masywną budowę.
• Głupie i prymitywne, ale silne i brutalne.
• Wrażliwe na słońce – zamieniają się w kamień w świetle dnia.
• Przykład: Trzej Trolle z "Hobbita" (Tom, Bert i William).

Trolle Leśne

• Zamieszkują gęste, mroczne lasy, takie jak Mroczna Puszcza.
• Mniejsze i bardziej zwinne niż trolle górskie.
• Ich skóra może być zielonkawa lub brązowa, pozwalając na kamuflaż.
• Rzadko spotykane, ale mogą być niezwykle niebezpieczne.

Trolle Mordoru

• Wykorzystywane przez Saurona jako ciężka piechota i siła oblężnicza.
• Większe i silniejsze od typowych trolli górskich.
• Noszą zbroje i używają broni, np. maczug i tarcz.
• Niektóre z nich są odporne na światło słoneczne, co czyni je groźnymi o każdej porze dnia.
• Pojawiają się podczas Bitwy na Polach Pelennoru i w Bitwie pod Czarną Bramą.

Olog-hai (Elitarne trolle Saurona)

• Najpotężniejsza odmiana trolli, stworzona przez Saurona.
• Mądrzejsze i bardziej wytrzymałe od zwykłych trolli.
• Odporne na światło słoneczne, co czyni je śmiercionośnymi wojownikami.
• Używane jako gwardia Saurona i elitarna jednostka bojowa.
• Znane z walki w Bitwie pod Czarną Bramą.

Trolle Jaskiniowe

• Żyją w głębokich jaskiniach i podziemiach, np. w Morii.
• Olbrzymie i niezwykle silne, ale powolne.
• Ich skóra jest gruba i niemalże niezniszczalna.
• Pojawiają się w "Drużynie Pierścienia", gdy walczą u Bram Morii.

Trolle Śnieżne

• Zamieszkują lodowe pustkowia na północy Śródziemia.
• Pokryte białym futrem, przystosowane do zimnego klimatu.
• Rzadko pojawiają się w historii, ale mogły zamieszkiwać Góry Błękitne i Góry Szare.

Społeczeństwo i Zachowanie

Trolle są istotami prymitywnymi, często samotnikami, choć zdarza się, że żyją w małych grupach lub są wykorzystywane przez potężniejszych władców.

• Nie posiadają rozwiniętej kultury – Żyją w jaskiniach, ruinach i ciemnych lasach.
• Brak skomplikowanego języka – Mówią prymitywną wersją Wspólnej Mowy lub tylko warczą i ryczą.
• Są brutalne i głupie – Nie planują bitew, działają instynktownie.
• Mają skłonność do kanibalizmu – Zdarza się, że zjadają innych trolli lub orków.
• Najczęściej są wykorzystywane przez potężniejszych władców, takich jak Sauron czy Saruman.

Taktyka w Bitwie

• Używane jako tarany – Mogą niszczyć bramy, mury i wrogów gołymi rękami.
• Często walczą z wielkimi maczugami – Ich uderzenie może zmiażdżyć wielu przeciwników naraz.
• Są odporne na większość broni – Tylko najlepsze ostrza i magia mogą im zaszkodzić.
• Są trudne do kontrolowania – Gdy wpadną w szał, mogą zniszczyć także własne oddziały.

Smoki

Smoki to jedne z najpotężniejszych i najbardziej przerażających stworzeń w uniwersum Władcy Pierścieni i szerszej mitologii Śródziemia stworzonej przez J.R.R. Tolkiena. Były stworzone przez Morgotha, pierwszego Mrocznego Władcę, i przez wieki siały zniszczenie, walcząc przeciwko elfom, krasnoludom i ludziom. Ich cechy to olbrzymia siła, inteligencja, chciwość i zamiłowanie do zniszczenia.

Pochodzenie i Historia

Smoki zostały stworzone przez Morgotha (Melkora), pierwszego i najpotężniejszego upadłego Valara. Nie były jednak jego pierwszymi sługami – powstały dopiero w późniejszej części Pierwszej Ery.

• Pierwszy smok – Glaurung – Morgoth stworzył pierwszego znanego smoka, Glaurunga, około 260 roku Pierwszej Ery.
• Wojny z elfami i ludźmi – Smoki brały udział w wielkich wojnach Pierwszej Ery, zadając olbrzymie straty w Nirnaeth Arnoediad i podczas upadku Gondolinu.
• Upadek Morgotha – Po klęsce Morgotha w Wojnie Gniewu smoki zostały niemal całkowicie wybite, a te, które przetrwały, ukryły się w dzikich krainach.
• Druga i Trzecia Era – Smoki pojawiały się coraz rzadziej, choć nadal żyły w północnych górach. Ostatnim wielkim smokiem był Smaug, zabity w 2941 roku Trzeciej Ery.

Wygląd i Typologia Smoków

Tolkien opisał kilka różnych rodzajów smoków. Różniły się budową, zdolnościami i poziomem inteligencji.

Smoki Pełzające

• Nie posiadały skrzydeł i nie mogły latać.
• Były ogromne, szybkie i potężne na lądzie.
• Przykład: Glaurung, ojciec smoków.

Smoki Skrzydlate

• Pojawiły się później, w końcowych latach Pierwszej Ery.
• Potrafiły latać, co czyniło je jeszcze groźniejszymi.
• Największym i najpotężniejszym był Ancalagon Czarny, zabity przez Earendila.

Smoki Ogniste

• Potrafiły zionąć ogniem, co czyniło je niezwykle niszczycielskimi.
• Przykładem był Glaurung, pierwszy z wielkich smoków.
• Nie miały skrzydeł (przynajmniej na początku), ale były olbrzymie i bardzo silne.

Smoki Lodowe

• Nie zionęły ogniem, ale miały ogromną siłę i twardą łuskę.
• Pochodziły z północnych krain i zamieszkiwały Góry Szare.
• To one odpowiadały za zabicie królewskiej linii krasnoludów w Ered Mithrin.

Najsłynniejsze Smoki Śródziemia

Glaurung – Ojciec Smoków

• Pierwszy smok, stworzony przez Morgotha.
• Potężny, ale na początku nie miał skrzydeł.
• Był niezwykle inteligentny i posiadał moc hipnozy.
• Znany z przeklęcia Túrina Turambara i jego siostry Nienor.
• Zabity przez Túrina w ruinach Nargothrondu.

Ancalagon Czarny – Największy Smok

• Największy i najpotężniejszy smok w historii Śródziemia.
• Dowodził armią smoków Morgotha w Wojnie Gniewu.
• Był tak wielki, że gdy upadł, zniszczył część Gór Żelaznych.
• Zabity przez Earendila, który walczył przeciwko niemu na pokładzie statku Vingilot.

Scatha – Smok Gór Szarych

• Żył w Ered Mithrin (Góry Szare) w Trzeciej Erze.
• Zabity przez Frama, przodka Éorla (założyciela Rohanu).
• Jego skarb został później przejęty przez krasnoludy.

Smaug – Ostatni Wielki Smok

• Najbardziej znany smok, który zajął Erebor w 2770 roku Trzeciej Ery.
• Miał inteligencję, moc hipnotycznego głosu i ogromną chciwość.
• Przegrał z Bilbem Baggins’em, który odkrył jego słaby punkt.
• Ostatecznie zabity przez Barda Łucznika w Jeziornym Mieście.

Inteligencja i Charakter

Smoki były wyjątkowo inteligentne, choć ich cechy charakteru czyniły je z natury złymi:

• Chciwość – Ich obsesja na punkcie skarbów była legendarna.
• Kłamliwość i manipulacja – Potrafiły hipnotyzować swoją mową.
• Samotnicza natura – Nie tworzyły armii ani cywilizacji.
• Niezależność – Nawet Morgoth nie mógł ich w pełni kontrolować.

Ich słabością była nadmierna duma – lubiły się przechwalać, co często prowadziło do ich upadku (np. Smaug przypadkowo ujawnił swoją słabość Bardowi).

Wygląd i Cechy Fizyczne

Smoki w Śródziemiu miały kilka wspólnych cech:

• Ogromne rozmiary – od kilkudziesięciu do kilkuset metrów długości.
• Łuski twardsze od stali – sprawiały, że były niemal niezniszczalne.
• Skrzydła (w przypadku latających smoków) – podobne do skrzydeł nietoperzy.
• Potężne szczęki – zdolne kruszyć skały.
• Hipnotyczne spojrzenie – mogły manipulować umysłami swoich ofiar (np. Glaurung).
• Głos pełen mocy – potrafiły oczarować rozmówcę, wpłynąć na jego myśli.

Relacje ze Światem Śródziemia

Orkowie i Sauron

• Smoki nie były pod kontrolą Saurona – działały samodzielnie.
• Orkowie obawiali się ich i unikali.

Ludzie i Krasnoludy

• Smoki były największymi wrogami krasnoludów, zabierając im skarby.
• Ludzie często padali ich ofiarami, np. Smaug zniszczył miasto Dale.

Elfy

• Elfy walczyły z nimi w Pierwszej Erze.
• Były jednym z głównych przeciwników Glaurunga i Ankalagona.

Giganci

Giganci to tajemnicze, olbrzymie istoty zamieszkujące niedostępne górskie szczyty i odległe pustkowia Śródziemia. W legendach i opowieściach pojawiają się rzadko, a ich natura, pochodzenie i dokładne miejsce w historii Ardy pozostają niejasne. Wiadomo jednak, że są to istoty potężne, niemal mityczne, których siła dorównuje, a czasem nawet przewyższa moc Trolli i innych stworzeń Cienia.

Najczęściej Giganci kojarzeni są z burzami i górami – istnieją opowieści o ich udziale w kształtowaniu krajobrazu Śródziemia oraz niszczycielskich starciach z innymi potężnymi rasami.

Wygląd i Cechy Fizyczne

• Wzrost: 10–30 metrów wysokości (mogą różnić się wielkością w zależności od regionu)
• Budowa ciała: Potężna, masywna, z grubą skórą przypominającą skałę lub korę drzew
• Oczy: Żarzące się bursztynowe, błękitne lub czerwone, mogą błyskać niczym błyskawice
• Włosy i brody: Długie, potargane, często przypominające gałęzie lub burzowe chmury
• Kończyny: Potężne ramiona zdolne miażdżyć głazy, nogi jak pnie drzew, stopy, które mogą powodować trzęsienia ziemi
• Ubiór: Najczęściej skórzane pasy, futra lub nic – niektórzy giganci są tak starzy, że ich ciała porastają mech i porosty
• Broń: Niektórzy posługują się wielkimi maczugami z kamienia, inni rzucają głazami wielkości domów

Rodzaje Gigantów

Giganci Górscy

• Zamieszkują Góry Mglistne i Góry Błękitne
• Znani z ciskania ogromnymi głazami podczas burz
• Pojawiają się w „Hobbicie” jako olbrzymie istoty walczące ze sobą wśród grzmotów i piorunów
• Mogą mieć kontrolę nad pogodą, szczególnie nad burzami

Giganci Kamienia

• Powolni, masywni, przypominający ożywione góry
• Niektórzy z nich mogą być starożytnymi duchami Ardy, związanymi z ziemią i skałą
• Ich skóra jest twarda jak granit, a oddech gorący niczym ogień wnętrza ziemi

Giganci Północy

• Mroźni olbrzymi zamieszkujący dalekie pustkowia Forodwaith
• Ich oddech zamraża powietrze, a ich ciało pokryte jest lodem
• Według legend niektórzy mogli być strażnikami zaginionych krain na dalekiej północy

Giganci Leśni

• Rzadko spotykani, mogą być spokrewnieni z Entami lub stanowić odrębną, wymarłą już rasę
• Zamieszkują głębokie lasy, strzegą starożytnych sekretów przyrody
• Ich skóra przypomina korę drzew, a kroki powodują, że ziemia się trzęsie

Historia i Pochodzenie

Pochodzenie Gigantów jest owiane tajemnicą. W różnych wersjach podań pojawiają się różne teorie:

• Dzieła Valarów – Niektórzy twierdzą, że Giganci mogli być jednym z pierwszych prób stworzenia istot rozumnych przez Valarów, zanim pojawili się Entowie i Ludzie.
• Związani z Melkorem – Inne legendy sugerują, że Giganci mogli być skażoną formą duchów Maiar, które Melkor wypaczył i zamienił w kamienne bestie.
• Starsi Bracia Trolli – Istnieje teoria, że Giganci mogli być pierwowzorem Trolli, stworzeni jako pierwsza wersja tych bestii, zanim Melkor ich udoskonalił.

Zachowanie i Inteligencja

• Niektóre są dzikie i agresywne, inne bardziej neutralne lub pasywne.
• Potrafią mówić, choć ich język może być starożytny i trudny do zrozumienia.
• Niektóre są samotnikami, a inne żyją w niewielkich grupach.
• Mają ograniczony kontakt z innymi rasami, unikają ludzi i elfów, ale czasem można ich spotkać w legendach krasnoludów.
• Ich lojalność bywa niepewna – mogą walczyć zarówno dla dobra, jak i dla zła, zależnie od sytuacji i wpływów.

Siły i Zdolności

✅ Ogromna siła – Gigant potrafi jednym ciosem powalić wieżę lub zmiażdżyć całe oddziały.

✅ Niektóre kontrolują pogodę – szczególnie Giganci Górscy mogą wywoływać burze.

✅ Odporność na broń konwencjonalną – większość ostrzy odbija się od ich skóry jak od skały.

✅ Umiejętność rzucania głazami – mogą ciskać wielkimi kamieniami na znaczne odległości.

✅ Twarda skóra – przypomina skałę, lód lub korę, chroniąc przed ciosami.

Słabości

❌ Powolność – ich wielkość sprawia, że są mniej zwrotni i podatni na szybkie ataki.

❌ Ogień i magia – choć kamienna skóra jest twarda, magia może przeniknąć ich naturalną odporność.

❌ Zbyt duża siła może działać przeciwko nim – np. jeśli uderzą w niestabilne skały, mogą zniszczyć własne schronienie.

❌ Niektóre są mniej inteligentne – ich ograniczona mądrość może być ich zgubą.

Relacje z Innymi Rasami

• Elfy – unikają Gigantów, uważając je za istoty chaotyczne i nieprzewidywalne.
• Ludzie – w legendach występują jako zagrożenie dla ludzi, ale też jako dawne, zapomniane istoty.
• Krasnoludy – mają ambiwalentny stosunek, ponieważ Giganci często niszczyli góry, ale mogli też pomagać w wojnach.
• Orkowie i Sauron – niektóre Giganty mogły służyć Mrocznemu Władcy jako żywe machiny oblężnicze.

Słynne Opowieści o Gigantach

• Giganci Górscy w „Hobbicie” – opisani jako istoty miotające skałami podczas burzy.
• Kamienne Bestie z Północy – według opowieści krasnoludów, olbrzymie istoty miały raz zamieszkiwać Forodwaith.
• Upadek Góry Thangorodrim – niektóre teorie sugerują, że Morgoth mógł mieć gigantów pomagających w budowie i obronie swoich twierdz.

Nieumarli

Nieumarli w uniwersum "Władcy Pierścieni" i całej mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena są istotami o różnym pochodzeniu, naturze i funkcji. Najczęściej są one związane z klątwami, złymi mocami lub pozostawaniem w świecie materialnym po śmierci. Poniżej znajduje się szczegółowa charakterystyka nieumarłych w Śródziemiu.

Rodzaje Nieumarłych w Śródziemiu

Upiory Pierścienia (Nazgûle)

• Pochodzenie: Dawniej byli potężnymi królami ludzi, którzy otrzymali Dziewięć Pierścieni Władzy od Saurona. Pierścienie stopniowo pochłonęły ich dusze, czyniąc ich niewidzialnymi i podporządkowanymi Władcy Ciemności.
• Charakterystyka:

• Żyją w stanie półmaterialnym, a ich prawdziwa postać jest niewidoczna dla zwykłych ludzi.
• Noszą czarne płaszcze i zbroje, które dają im fizyczny kształt.
• Odczuwają świat w inny sposób niż ludzie, polegając na dźwiękach, zapachu i aurze duchowej.
• Ich obecność budzi strach i paraliżuje śmiertelników.
• Są odporni na zwykłe bronie, choć światło i woda mogą osłabić ich moc.

Umarli z Dunharrow (Armia Umarłych)

• Pochodzenie: Byli ludźmi z Gór Mglistych, którzy złożyli przysięgę wierności Isildurowi, ale jej nie dotrzymali. Isildur rzucił na nich klątwę, skazując ich na wieczne tułanie się jako duchy.
• Charakterystyka:

• Istoty niematerialne, przypominające widma.
• Są związane z Przeklętymi Górami i Doliną Dunharrow.
• Mogą oddziaływać na świat fizyczny (np. w bitwie o Pelennor zabijali ludzi i Orków).
• Ich klątwa została zdjęta przez Aragorna, gdy ten wezwał ich do walki w ramach swojego prawa jako spadkobierca Isildura.

Upiorni Ludzie Kurhanów (Upiory Kurhanów)

• Pochodzenie: Dawniej byli ludźmi lub duchami złapanymi w pułapkę przez Saurona lub jego sługi. Zamieszkiwali kurhany na Wzgórzach Kurhanów (Barrow-downs).
• Charakterystyka:

• Ich celem było zabijanie lub zniewalanie tych, którzy trafili w ich domenę.
• Potrafili kontrolować szkielety i inne szczątki, tworząc groźne, ożywione formy.
• Znani z hipnotyzowania ofiar i sprowadzania snów pełnych koszmarów.
• Używali pradawnych klątw i czarów, które mogły zniewolić śmiertelników.

Duchy i Widma (Ogólnie)

• Pochodzenie: Niektóre duchy w Śródziemiu są echem dawnych postaci lub pozostałością po klątwach.
• Charakterystyka:

• Mogą być zarówno złowrogie, jak i neutralne.
• Często strzegą dawnych miejsc mocy lub ruin.
• Ich pojawienie się jest zwykle związane z czarną magią lub klątwami.

Natura Nieumarłych w Śródziemiu

Powiązanie z Ciemnością i Magią

Nieumarli w Śródziemiu są niemal zawsze efektem złych mocy lub klątw. Nie istnieją w naturalny sposób, lecz są wynikiem wpływu Saurona, Morgotha lub innych mrocznych sił.

Strach i Obłęd

Większość tych istot wywołuje paniczny strach. Ludzie, którzy zbyt długo przebywają w ich obecności, mogą popaść w szaleństwo (np. Sam i Frodo czuli się niemal sparaliżowani przy Nazgûlach).

Ograniczona Fizyczność

Niektóre z nich, jak Nazgûle czy Upiory Kurhanów, mają pewien poziom materialności, ale często pozostają niematerialne lub wymagają specjalnych warunków, by oddziaływać na świat.

Możliwość Pokonania

Niektóre z nieumarłych można zniszczyć poprzez specjalne środki, np.:

• Nazgûle: Wrażliwe na światło i ogień; mogą zostać zabite przez specjalne bronie (np. Narsil).
• Upiory Kurhanów: Mogą zostać rozproszone przez światło i magię.
• Umarli z Dunharrow: Ich klątwa mogła zostać zdjęta przez prawowitego króla Gondoru.

Haradrimowie i Easterlingowie

W Śródziemiu obok wolnych ludów, takich jak Gondorczycy, Rohirrimowie czy Elfy, istniały również plemiona i cywilizacje, które z różnych powodów sprzymierzyły się z siłami Saurona. Dwiema najpotężniejszymi z nich byli Haradrimowie (ludy Południa) oraz Easterlingowie (ludy Wschodu). Obie te grupy zamieszkiwały odległe i egzotyczne krainy, które rzadko pojawiały się w opowieściach Zachodu, lecz odgrywały kluczową rolę w wielkich wojnach Trzeciej Ery.

Haradrimowie - Ludy Południa (Haradu)

Haradrimowie byli ciemnoskórymi ludami zamieszkującymi Harad, rozległą i niegościnną krainę leżącą na południe od Gondoru i Mordoru. Ich kultura przypominała starożytne cywilizacje pustynne, charakteryzowała się bogatym rzemiosłem, egzotycznymi zwierzętami oraz wojowniczym społeczeństwem opartym na klanach i plemionach.

Wygląd i Ubiór

• Skóra: Ciemna, od oliwkowej po głęboki brąz
• Włosy: Czarne, często noszone w warkoczach lub ozdabiane złotem
• Strój: Bogate, barwne szaty z jedwabiu i lnu, zdobione złotymi wzorami
• Zbroje: Wykonane z łuskowych pancerzy, wzmocnionych skórą lub brązem
• Oręż: Krzywe miecze, długie włócznie, łuki refleksyjne, zakrzywione sztylety
• Symbole: Często nosili wizerunki węży i słońca, które były ważne w ich kulturze

Kultura i Społeczeństwo

• Wojownicze klany: Haradrimowie byli podzieleni na liczne plemiona, niektóre nomadyczne, inne bardziej osiadłe.
• Niewolnictwo: Powszechne wśród bogatszych Haradrimów, szczególnie w wielkich miastach Południa.
• Hierarchia społeczna: Na czele stały potężne rody oraz namiestnicy Saurona, rządzący w jego imieniu.
• Egzotyczne zwierzęta: Wykorzystywali Mûmakile (Olifanty), olbrzymie słonie bojowe, które siały postrach na polu bitwy.
• Religia: Wielu Haradrimów oddawało cześć złowrogim bogom i duchom, a niektóre plemiona mogły nawet czcić Saurona jako bóstwo.

Relacje z innymi ludami

• Wrogowie: Gondorczycy, Rohirrimowie, Elfy
• Sojusznicy: Orkowie, Mordor, Khand
• Neutralni: Niziołki, Krasnoludy (rzadko mieli z nimi kontakt)

Siły Zbrojne

• Pikinierzy i łucznicy pustyni – lekkozbrojni, ale bardzo skuteczni w szybkich atakach.
• Jazda wielbłądzia – niezwykle szybka i trudna do powstrzymania na otwartym terenie.
• Jazda konna – wyspecjalizowani w błyskawicznych najazdach.
• Mûmakile – bojowe słonie wykorzystywane jako żywe machiny oblężnicze.
• Elitarni Gwardziści Czarnych Węży – najlepsi wojownicy Haradu, służący bezpośrednio wodzom.

Easterlingowie - Ludy Wschodu (Rhûn)

Easterlingowie byli różnorodnymi plemionami zamieszkującymi ogromne ziemie Rhûn, leżące daleko na wschód od Śródziemia. Część z nich była koczownikami, inni budowali potężne miasta-państwa i wielkie twierdze. Pod względem kultury przypominali wojownicze cywilizacje wschodnie, takie jak Scytowie, Mongołowie i Persowie.

Wygląd i Ubiór

• Skóra: Oliwkowa lub ciemnobrązowa
• Włosy: Czarne lub ciemnobrązowe, często golone po bokach lub noszone w długich kucykach
• Strój: Zdobione tuniki, futrzane płaszcze i kolczugi
• Zbroje: Pancerze z łuskowatej stali, często z ozdobami w kształcie smoków lub wilków
• Oręż: Długie włócznie, masywne łuki kompozytowe, tasaki i szable

Kultura i Społeczeństwo

• Koczownicy i osiadłe cywilizacje: Niektóre plemiona Easterlingów prowadziły życie nomadyczne, inne budowały miasta i fortece.
• Słudzy Saurona: Wielu Easterlingów było sprzymierzeńcami Czarnego Pana, choć niektóre plemiona walczyły dla siebie.
• Lojalność wobec wodzów: Wielkie armie Easterlingów były dowodzone przez potężnych chanałów i króli wojowników.
• Kulty smoków: Niektóre klany czciły dawne smoki, szczególnie Scathę i inne bestie z północnych krain.

Relacje z innymi ludami

• Wrogowie: Gondor, Dale, Krasnoludy z Ereboru
• Sojusznicy: Orkowie, Mordor, Haradrimowie
• Neutralni: Niektóre klany mogły mieć niezależne sojusze

Siły Zbrojne

• Konni łucznicy – niezwykle szybcy i śmiercionośni, specjalizujący się w taktyce uderz-wycofaj się.
• Ciężkozbrojna piechota – walcząca w ścisłych formacjach, z potężnymi tarczami i włóczniami.
• Elitarni Strażnicy Żelaznego Smoka – najpotężniejsi wojownicy, noszący smocze maski.
• Trolle bojowe – w Rhûn można było spotkać wielkie trolle noszące zbroje i służące jako żywe tarany.

Podsumowanie

Haradrimowie i Easterlingowie byli dwiema największymi potęgami ludzkimi po stronie Saurona. Haradrimowie specjalizowali się w brutalnej walce pustynnej i używali olbrzymich bestii bojowych, podczas gdy Easterlingowie dysponowali elitarną ciężką piechotą i konnymi łucznikami. Obie kultury były bogate i różnorodne, ale ich historia została w dużej mierze zapomniana przez ludzi Zachodu.

Miasta

Miasta

• 

  Bree

• 

  Ered Luin

• 

  Rivendell

• 

  Tharbad

W przygotowaniu

• 

  Umbar

• 

  Gondor

Bree

Położenie i Geografia

Bree było niewielkim, ale znanym miastem położonym na wschodnich krańcach Eriadoru, u podnóża Wzgórza Bree. Znajdowało się w strategicznym miejscu przy Wielkim Gościńcu Zachodnim, łączącym Shire z resztą Śródziemia, oraz Trakcie Północnym, prowadzącym na północ do Fornostu i dawnego Arnoru.

Okolica Bree była pagórkowata i porośnięta gęstymi lasami, szczególnie w kierunku południowym. W pobliżu miasta leżały trzy mniejsze osady: Staddle (południowo-wschodnie zbocza wzgórza), Combe (doliny na wschodzie) i Archet (północno-wschodnie lasy). Cały region znany był z żyznych gleb i łagodnego klimatu, sprzyjającego rolnictwu.

Historia Bree

Bree było jednym z najstarszych osiedli ludzkich w Eriadorze, prawdopodobnie starszym od samego Arnoru. Istniało już w Drugiej Erze, zamieszkiwane przez ludzi przed przybyciem Númenorejczyków. Jego położenie przy głównych traktach sprawiło, że przez stulecia pozostawało ważnym punktem handlowym.

Po upadku Arnoru w IX wieku III Ery Bree przetrwało jako niezależna osada. Mieszkańcy miasta, choć nie mieli własnego króla, żyli w pokoju, utrzymując przyjazne stosunki z Dúnedainami, Strażnikami Północy, którzy chronili szlaki i okolice przed zagrożeniami.

W czasie Wojny o Pierścień Bree stało się miejscem kluczowym dla wydarzeń związanych z Wyprawą Pierścienia – to tutaj Frodo Baggins i jego towarzysze spotkali Aragorna (Obieżyświata), a ich trop podjęli Czarnoksiężnicy, słudzy Saurona.

Ludność i Kultura

Bree zamieszkiwali zarówno ludzie, jak i hobbici. Było to jedno z nielicznych miejsc w Śródziemiu, gdzie te dwie rasy żyły obok siebie w harmonii. Ludzie z Bree byli potomkami starożytnych ludów Eriadoru, niezwiązanych bezpośrednio z Númenorejczykami. Byli prości, gościnni i przyzwyczajeni do podróżnych, choć czasem nieufni wobec obcych.

Hobbici z Bree, zwani Bree-landzkimi hobbitami, mieszkali głównie w Staddle, ale wielu z nich osiedlało się także w samym mieście. Byli bardziej otwarci na świat niż hobbici ze Shire, choć równie spokojni i ceniący dobre jedzenie oraz piwo.

Język, zwyczaje i styl życia mieszkańców Bree przypominały te znane w Shire, ale ludność była bardziej przyzwyczajona do kontaktów z wędrowcami – kupcami, krasnoludami, elfami i nawet Dúnedainami, którzy często się tu zatrzymywali.

Gospodarka i Styl Życia

Bree było ośrodkiem handlu i rzemiosła. Jego mieszkańcy zajmowali się głównie rolnictwem, piwowarstwem oraz prowadzeniem karczm i gospód, które obsługiwały podróżnych. Najsłynniejszą gospodą była "Pod Rozbrykanym Kucykiem", prowadzona przez Barlimana Butterbura – miejsce spotkań wędrowców, Strażników i mieszkańców Bree.

Miasto posiadało solidną palisadę i bramy, które zamykano na noc, co świadczyło o konieczności obrony przed bandytami i dzikimi bestiami. Mimo tego mieszkańcy Bree nie byli wojownikami – polegali na Strażnikach Północy, choć w razie potrzeby potrafili bronić swojego miasta.

Bree w III Erze

W III Erze Bree było jednym z niewielu miast w Eriadorze, które przetrwały chaos po upadku Arnoru i wielkich wojnach. Choć daleko od głównych pól bitewnych, nie było całkowicie wolne od niebezpieczeństw.

W czasach rządów Gondoru nad Arnorem było częścią wielkiego królestwa, ale po jego upadku stało się niezależnym miastem. W 1974 roku III Ery, gdy Angmar zniszczył Arthedain, Bree nie ucierpiało bezpośrednio, choć stało się bardziej odizolowane. W czasie Wojny o Pierścień (3018-3019 rok III Ery) w Bree pojawili się Czarnoksiężnicy, a także bandyci wysłani przez Sarumana, którzy zaatakowali miasto. Po wojnie, gdy Aragorn został królem Zjednoczonego Królestwa Gondoru i Arnoru, Strażnicy Północy powrócili do swoich dawnych obowiązków, a Bree znów stało się bezpiecznym miejscem.

Znaczenie w Historii Śródziemia

Bree, choć małe i pozornie nieistotne w wielkich wydarzeniach, było kluczowym punktem na mapie Śródziemia. Jego znaczenie wynikało nie tylko z położenia na skrzyżowaniu traktów, ale także z jego roli jako miejsca spotkań ludzi, hobbitów, krasnoludów i Strażników.

Podczas Wojny o Pierścień to tutaj nastąpiło pierwsze ważne spotkanie Froda i Aragorna, co miało ogromny wpływ na losy Śródziemia. Bree pokazało, że nawet najmniejsze społeczności mogą odegrać ważną rolę w wielkich wydarzeniach.

Aktualnie

Dzisiaj miasto te zapewnia jego mieszkańcom wszelkich podstawowych dóbr. Zarówno żyzne pola, liczne rzeki jak na przykład Brandywina, tudzież lasy pełne zwierzyny łownej jak Las Chet czy też Stary Las, pełne są niezbędnego pożywienia i surowców. Nawet okoliczne wzgórza i pagórki mają w sobie złoża rud metali, które niewątpliwie przydatne są mieszkańcom. Co więcej z dalszych stron nierzadko przybywają krasnoludowie, chętni na handel tudzież nawet rozkręcenie własnych interesów.

Jeszcze do niedawna straż była opłacana przez niewielką grupę ludzi mieszkających wokół karczmy oraz przez samych jej właścicieli, niewiele się różnili w zasadzie od ochrony. Teraz, po Srogiej Zimie gdy miasto nabiera znacznie większych gabarytów, liczba przybyszów powoli przekracza liczbę stałych mieszkańców, nie do końca można rzec strażnicy radzą sobie z tym wszystkim.

Na ten moment miasto w obliczu skutków ostatnich kataklizmów jest w wyraźnym nieładzie.

Osada w Ered Luin

Położenie i Geografia

W Trzeciej Erze krasnoludzkie osady w Ered Luin znajdowały się głównie w południowej części pasma, na wschód od Zatoki Lhûn, niedaleko granicy z Eriadorem. Były to pozostałości dawnych krasnoludzkich miast z Pierwszej Ery: Nogrodu i Belegostu, które przed Upadkiem Beleriandu były potężnymi twierdzami krasnoludów.

Po wojnach i kataklizmach, które zakończyły Pierwszą Erę, większość tych miast została zniszczona lub opuszczona. Jednakże w Trzeciej Erze, szczególnie po upadku Morii w 1981 roku III Ery, niektóre krasnoludzkie klany ponownie osiedliły się w Ered Luin, budując mniejsze twierdze i kopalnie w dawnych ruinach.

Góry Błękitne były bogate w rudy metali i kamienie szlachetne, co przyciągało krasnoludzkich rzemieślników i górników. Nie były jednak tak wielkie i zasobne jak Khazad-dûm (Moria), dlatego ich mieszkańcy nigdy nie osiągnęli potęgi dawnych królestw.

Historia Krasnoludów w Ered Luin

• Pierwsza Era – Nogrod i Belegost były wielkimi miastami krasnoludów, które rywalizowały pod względem bogactwa i rzemiosła z Khazad-dûm. Krasnoludowie Belegostu jako pierwsi wynaleźli wielkie hełmy bojowe i odegrali kluczową rolę w bitwach przeciwko smokom Morgotha.
• Wojna Gniewu (koniec Pierwszej Ery) – Po zniszczeniu Beleriandu przez Valarów Góry Błękitne uległy zmianie, a oba krasnoludzkie miasta w dużej mierze zapadły się lub zostały opuszczone. Większość krasnoludów przeniosła się do Morii lub w inne regiony.
• Druga Era – Krasnoludowie Ered Luin wciąż wydobywali metale i klejnoty, lecz ich społeczność zmniejszyła się. Niektórzy handlowali z elfami Lindonu i Númenorejczykami.
• Trzecia Era – Po upadku Morii w 1981 roku część krasnoludów, w tym plemię Durina, szukała nowego domu i osiedliła się w Ered Luin. W 2845 roku III Ery krasnoludowie z plemienia Durina, w tym Thorin Dębowa Tarcza i jego ród, założyli nową osadę po wypędzeniu ich z Ereboru przez smoka Smauga.

Miasto Thorina w Ered Luin

Po upadku Ereboru w 2770 roku III Ery Thorin Dębowa Tarcza i jego lud błąkali się po Śródziemiu, aż w końcu osiedlili się w południowej części Ered Luin. Wraz ze swoimi krewnymi i lojalnymi krasnoludami zbudował tam nową osadę, która stała się centrum ich działalności górniczej i rzemieślniczej.

Choć nie dorównywała Ereborowi czy Morii, była dobrze ufortyfikowana i miała dostęp do bogatych złóż metali, co pozwoliło krasnoludom odbudować część swojego majątku. To właśnie stamtąd Thorin wyruszył na swoją słynną wyprawę do Samotnej Góry w 2941 roku III Ery, co doprowadziło do odbicia Ereboru i końca jego panowania w Ered Luin.

Po śmierci Thorina jego krewny Dáin Żelazna Stopa został królem Ereboru, a wielu krasnoludów opuściło Ered Luin, aby wrócić do Samotnej Góry. Jednak niektórzy pozostali, utrzymując kopalnie i rzemiosło w Górach Błękitnych aż do końca Trzeciej Ery.

Ludność i Kultura

Krasnoludowie z Ered Luin należeli głównie do plemienia Durina, choć mogli tam mieszkać także krasnoludowie z innych klanów. Ich społeczność była bardziej zamknięta niż w Ereborze, ale utrzymywała kontakty handlowe z ludźmi Bree, Lindonu i Shire.

Byli mistrzami kowalstwa, wytwarzając broń, zbroje oraz wyroby ze złota i srebra. Ich osada w Ered Luin słynęła z kunsztownych metalurgicznych dzieł, które często sprzedawali ludziom i elfom.

Pod względem społecznym byli lojalni wobec rodu Thorina i marzyli o powrocie do Ereboru. Ich kultura była surowa, oparta na pracy, honorze i dążeniu do odzyskania dawnej świetności.

Gospodarka i Styl Życia

Życie krasnoludów w Ered Luin było skoncentrowane na:

• Górnictwie – wydobywali złoto, srebro i inne cenne metale.
• Kowalstwie i rzemiośle – wytwarzali znakomite narzędzia, zbroje i biżuterię.
• Handlu – sprzedawali swoje wyroby ludziom z Bree oraz elfom z Lindonu.
• Obronności – choć rzadziej walczyli niż w Morii czy Ereborze, osada była dobrze ufortyfikowana.

Mimo trudnych warunków w górach, krasnoludowie stworzyli tam tętniącą życiem społeczność, choć zawsze traktowali Ered Luin jako tymczasowy dom.

Ered Luin w III Erze

W III Erze Góry Błękitne stały się schronieniem dla wygnańców z Ereboru i Morii, ale nigdy nie odzyskały dawnej świetności. Ich największe znaczenie przypadło na okres panowania Thorina Dębowej Tarczy, lecz po odbiciu Samotnej Góry w 2941 roku III Ery ich populacja zaczęła maleć.

Po Wojnie o Pierścień w 3019 roku III Ery krasnoludowie nadal zamieszkiwali niektóre części Ered Luin, kontynuując swoje rzemieślnicze i górnicze tradycje. Prawdopodobnie osady te przetrwały do IV Ery, choć ich rola w historii Śródziemia stopniowo malała.

Aktualnie

Ered Luin jest przeczesywane przez górników i zbieraczy w poszukiwaniu cennych surowców, a także starożytnych pozostałości z ongiś zamieszkałego tu plemienia. W samej osadzie mieszczą się cechy górników, kowali, inżynierów, a nawet gildia archeologów, badająca właśnie to co pozostawiła im historia. Lud ten nie trudni się tak wojną ze względu na spokój panujący na kresach Śródziemia. Nie przeszkadza im bynajmniej sąsiedztwo elfów na południowym zachodzie, niekiedy wręcz stanowi niewielki impuls do podróży w celu handlu, podobnie jak miasta ludzi w Eriadorze. Urząd thana czyli swego rodzaju króla sprawuje wciąż od ponad stu lat Thorin II Dębowa Tarcza, a jego przyjaciel Balin nadzoruje pracę archeologów.

Rivendell

Położenie i Geografia

Rivendell, znane również jako Imladris, było ukrytą elficką doliną położoną na wschodnich krańcach Eriadoru, w pobliżu Gór Mglistych. Znajdowało się w głębokiej dolinie nad brzegiem rzeki Bruinen (Pianowody), otoczone stromymi zboczami i gęstymi lasami.

Dolina ta była trudno dostępna i dobrze ukryta, co czyniło ją bezpiecznym schronieniem dla elfów i ich sojuszników. Rzeka Bruinen, na której Elrond posiadał magiczną kontrolę, stanowiła dodatkową barierę ochronną przed intruzami.

Rivendell było położone blisko Wielkiego Gościńca Wschodniego, który prowadził od Shire przez Bree, a następnie przez Przełęcz Rivendell aż do krain po wschodniej stronie Gór Mglistych. Dzięki temu często odwiedzały je podróżujące grupy, w tym Dúnedainowie, krasnoludowie i nawet ludzie z Gondoru.

Historia Rivendell

Rivendell zostało założone w 1697 roku Drugiej Ery przez Elronda Półelfa jako schronienie dla elfów po zniszczeniu Eregionu przez Saurona.

Druga Era – Początkowo było wojskowym obozem obronnym dla uchodźców z Eregionu, a następnie stało się centrum oporu elfów i sprzymierzeńców przeciwko Sauronowi. W 3430 roku odbyła się tu Narada Ostatniego Sojuszu, która doprowadziła do wojny elfów i ludzi przeciwko Sauronowi. Trzecia Era – Po upadku Arnoru i Morii Rivendell stało się ostatnim wielkim schronieniem elfów w Eriadorze. Stało się także domem dla wielu Dúnedainów, w tym spadkobierców królów Arnoru. Wojna o Pierścień – To tutaj Frodo Baggins przybył z Pierścieniem, gdzie odbyła się Narada u Elronda i podjęto decyzję o zniszczeniu Pierścienia w Mordorze. Po Wojnie o Pierścień – W IV Erze Rivendell stopniowo się wyludniało, gdyż większość elfów odpłynęła na Zachód.

Mieszkańcy i Kultura

Rivendell było zamieszkane głównie przez elfy, choć przyjmowało również ludzi i inne rasy. Było domem dla Elronda Półelfa, jego córki Arweny oraz licznych elfów z Eriadoru.

Kultura Rivendell była oparta na wiedzy, sztuce i magii. Miejsce to słynęło z:

Bibliotek i kronik – zawierało jedne z najstarszych zapisów historii Śródziemia. Muzyki i poezji – elfy Rivendell były znane ze śpiewu i pieśni opowiadających o dawnych czasach. Mądrości i doradztwa – Elrond był jednym z największych mędrców Śródziemia, a Rivendell było miejscem, gdzie szukano rady i schronienia.

Gospodarka i Styl Życia

Rivendell nie było typowym miastem, lecz samowystarczalną społecznością elfów, żyjącą w harmonii z naturą.

Rolnictwo i myślistwo – elfy uprawiały rośliny i polowały w pobliskich lasach. Sztuka i rzemiosło – mieszkańcy Rivendell tworzyli piękne przedmioty, broń oraz biżuterię. Gościnność – była to jedna z niewielu elfickich siedzib otwartych dla obcych. Wędrowcy i podróżnicy mogli tu odpocząć i zasięgnąć rady.

Rivendell w III Erze

W III Erze Rivendell było jednym z ostatnich miejsc, gdzie elfowie pozostali w Eriadorze. Było także schronieniem dla Dúnedainów, a spadkobiercy Isildura, w tym Aragorn, dorastali pod opieką Elronda.

Rivendell odegrało kluczową rolę w Wojnie o Pierścień, gdyż to tutaj zapadła decyzja o utworzeniu Drużyny Pierścienia. Po pokonaniu Saurona większość elfów odpłynęła na Zachód, a Rivendell powoli pustoszało.

Znaczenie w Historii Śródziemia

Rivendell było ostoją mądrości i światła w ciemnych czasach. Przez ponad trzy tysiące lat było kluczowym miejscem dla elfów, Dúnedainów i bohaterów Śródziemia.

To tutaj powstał plan zniszczenia Pierścienia, tutaj wychowywał się Aragorn, i stąd wyruszyły liczne wyprawy, które wpłynęły na losy całego świata.

Aktualnie

Mistrz Elrond jest władcą Rivendell, lecz stanowi bardziej rolę mentora i opiekuna niż nadzorcy. Odpowiednie osoby zajmują się rzetelnie swymi obowiązkami dbając o społeczność Eldarów. Tutejsi mieszkańcy skupiają się przede wszystkim na tym, by wciąż kultywować obyczaje z czasów świetności elfów, lecz wielu z nich szykuje się do swej ostatniej wędrówki na zachód. Mimo wszystko nie pozostają obojętni na zagrożenia wokół, dlatego też niewielka część elfów stanowi Hufiec Eldarów, gotowy bronić Doliny przed siłami zła.

Od kiedy Orkowie z Gór Mglistych osiedli na zboczach nieopodal Doliny, jak również rozbili swe liczne obozowiska na Górze Gram na północ od Ettenmoors, Elfowie nierzadko miewają gości w postaci uciekających przed zagrożeniem Dunedainów, których odizolowane, niewielkie osady ucierpiały podczas ostatnich najazdów orkowych grabieżców. Być może Eldarowie zdecydują się pomóc im również w odzyskaniu swoich ziem.

Tharbad

Położenie i Geografia

Tharbad było dawnym miastem i ważnym punktem przeprawy przez rzekę Gwathló, położonym na granicy pomiędzy dawnym Arnorem i Gondorem, w południowej części Eriadoru. Miasto znajdowało się na bagnistych równinach Minhiriathu i Enedhwaith, gdzie Gwathló łączyła się z innymi rzekami spływającymi z Gór Mglistych.

Dzięki swojemu strategicznemu położeniu Tharbad było jednym z głównych punktów handlowych i komunikacyjnych na szlaku między północą a południem. Przez miasto biegła Wielka Droga Południowa, która prowadziła z Gondoru aż do Arnoru, a solidny kamienny most pozwalał na przeprawę przez Gwathló.

Historia Tharbadu

Tharbad miał długą i burzliwą historię, sięgającą czasów Númenoru i podziału Arnoru na trzy królestwa.

Druga Era – Númenorejczycy założyli Tharbad jako przyczółek handlowy i port u ujścia rzeki Gwathló, gdzie prowadzili intensywną wycinkę lasów Minhiriathu i Enedhwaith. Miasto rozwinęło się dzięki handlowi drewnem oraz budowie floty wojennej. Początek Trzeciej Ery – Po upadku Númenoru Tharbad stał się ważnym miastem na granicy Arnoru i Gondoru, kontrolującym szlak między królestwami. Była to jedna z najdalej na północ wysuniętych placówek Gondoru. Upadek Arnoru (861 III Ery) – Po rozpadzie Arnoru Tharbad znalazł się na granicy Cardolanu, który walczył z Angmarem. Miasto służyło jako forteca i punkt oporu. Zaraza (1636 III Ery) – Wielka Zaraza uderzyła w Eriador, dziesiątkując ludność Tharbadu. Miasto nigdy w pełni się nie odbudowało. Stopniowy upadek (XVIII-XIX wiek III Ery) – Wraz z osłabieniem Gondoru i wyludnieniem Eriadoru znaczenie Tharbadu malało. Most i drogi zaczęły popadać w ruinę. Powódź i całkowity upadek (2912 III Ery) – Po srogiej zimie przyszła wielka powódź, która zniszczyła most i miasto. Po tym kataklizmie Tharbad został opuszczony i stał się jedynie ruiną wśród bagien.

Mieszkańcy i Kultura

W czasach świetności Tharbad był miastem zróżnicowanym etnicznie, zamieszkiwanym przez:

Númenorejczyków – elitarna warstwa mieszkańców miasta, wywodząca się z Dunedainów Arnoru i Gondoru. Ludzi z Enedhwaith i Minhiriathu – rdzenna ludność, często pracująca jako rzemieślnicy, rybacy i tragarze. Żołnierzy i kupców – Tharbad był wojskowym przyczółkiem Gondoru, a także centrum handlowym, przez które przewożono towary między północą a południem. Styl życia mieszkańców opierał się na handlu rzecznym i transporcie. Byli także doświadczonymi budowniczymi i marynarzami, korzystającymi z flotylli statków handlowych na Gwathló.

Po upadku miasta ruiny były nawiedzane przez wędrowców, a także prawdopodobnie zamieszkane przez dzikich ludzi i bandytów.

Gospodarka i Styl Życia

Tharbad był węzłem handlowym i militarnym, a jego gospodarka opierała się na:

Handlu drewnem – Númenorejczycy wycinali wielkie połacie lasów Minhiriathu, spławiając drewno rzeką do portów. Budowie statków – był jednym z głównych ośrodków budowy floty Gondoru w Eriadorze. Kontroli szlaków handlowych – miasto czerpało zyski z opłat za przeprawę przez most. Rolnictwie i rybołówstwie – otaczające bagna i pola dostarczały pożywienia dla mieszkańców.

Tharbad w III Erze

Pod koniec Trzeciej Ery Tharbad był jedynie opuszczoną ruiną, przez którą rzadko podróżowano. Ostatnim znanym wędrowcem, który przemierzył te ruiny, był Boromir, który w 3018 roku III Ery przeprawił się przez resztki mostu w drodze do Rivendell.

Miasto, niegdyś będące potęgą handlową i militarną, stało się symbolem upadku ludzkich królestw na północy Śródziemia.

Aktualnie

Ruiny Tharbadu od zawsze przyciągały niegodziwców. Szczątki potężnego miasta stanowią do dzisiaj świetną kryjówkę dla różnego rodzaju band grasantów, szczególnie, że most tego miasta stanowi jedyne przejście w okolicy przez rzekę Gwathlo. Niewiele wiadomo o tym kto mieszkał w tym mieście i jak dawno to było. Domyśleć się można jedynie, że mają ścisły związek z ruinami portu na zachodzie jak i Szańcem Umarłych na północ od Bree. Dzisiaj to jedynie połacie stert kamieni z pojedynczo ocalałymi resztkami budynków porośniętymi mchem, a sporą część tego niegdyś potężnego miasta zalała powódź.

Banici z osad Eriadoru, w tym również Bree, nie mając możliwości przeżycia w dziczy z czasem zaczęli gromadzić się w pomniejsze społeczności, a jako, że Tharbad stanowił bardzo dobry punkt strategiczny, właśnie jego ruiny, a w szczególności podziemia zaczęły pełnić rolę azylu. Trudno powiedzieć żeby istniała tam konkretna władza, z resztą prawdopodobnie nie przetrwałaby zbyt długo... jednakże mawiają, że zbudowano tam nawet karczmę! Fakt, że nie została jeszcze ograbiona wyraźnie świadczy, że ma jakieś konotacje z miejscowymi szajkami. Niektórzy mawiają, że wygnany z Bree Julian Vesper – okrutny herszt bandy rozbójników zaczyna przejmować kontrolę nad tym miejscem. Może to być nie lada wyzwaniem, szczególnie, że w obliczu ostatniej zimy i powodzi jedynie najgorsi banici pozostali w Tharbadzie.

Jeżeli w Eriadorze miałaby powstać grupa bandytów stanowiąca realne zagrożenie, niewątpliwie Tharbad mógłby być jej “ojczyzną”...

Co jednak dalej się wydarzyło? Tharbad został zamieszkany przez największych zbirów jakich widział Eriador, a część z nich rzekomo pochodziła nawet z odległych krain. Wiedzeni żądzą dominacji zebrali się w grupę, a dotychczasowy herszt bandytów - Julian Vesper, został wygnany i przebywa gdzieś na bezdrożach Eriadoru. Włodarze Tharbadu z kolei nie raz zaatakowali samo miasto Bree, dając znać, iż teraz stanowią wyraźną siłę, z którą każdy musi się liczyć.

Umbar

Położenie i Geografia

Umbar to wielki port morski i twierdza na południowym wybrzeżu Śródziemia, nad Zatoką Belfalas, na południe od Gondoru. Leżał w pobliżu pustynnych i półpustynnych terenów Haradu, skąd czerpał siłę i wsparcie. Jego klimat był gorący i suchy, z ciepłymi wiatrami wiejącymi od południa.

Port ten słynął z ogromnych, starożytnych murów i potężnej twierdzy, która przez wieki była przedmiotem walk między Gondorem a jego wrogami. Samo miasto było ruchliwe, pełne portowych doków, bazarów i karczm, zamieszkałe zarówno przez rdzennych mieszkańców Haradu, jak i korsarzy oraz wojowników z dalekich krain.

Historia Umbaru

Umbar miał bogatą i burzliwą historię, która sięgała Drugiej Ery. Początkowo był jedną z najważniejszych kolonii Númenorejczyków, założoną przez ich ekspansjonistyczne floty. W miarę upływu czasu stał się jednak ośrodkiem opozycji wobec królów Númenoru, zwłaszcza dla tzw. Czarnych Númenorejczyków – ludzi, którzy odrzucili Valarów i poparli Saurona.

Po Upadku Númenoru w 3319 roku Drugiej Ery, Umbar stał się twierdzą ocalałych Czarnych Númenorejczyków. Przez długi czas stanowił zagrożenie dla Gondoru, a w Trzeciej Erze przeszedł z rąk do rąk w wyniku licznych wojen.

• 933 rok III Ery – Król Gondoru Eärnil I zdobył Umbar, ale nie udało się go utrzymać na długo.
• 1015 rok III Ery – Król Ciryandil z Gondoru poniósł śmierć w trakcie kolejnych walk o miasto.
• 1050 rok III Ery – Gondor ostatecznie podbił Umbar, ale wrogowie z południa nigdy nie przestali próbować go odzyskać.
• 1448 rok III Ery – Po Wojnie Domowej w Gondorze Umbar stał się siedzibą wygnanych stronnictw zwanych Ludźmi Króla, którzy sprzymierzyli się z Haradrimami i korsarzami.
• 1810 rok III Ery – Gondorski król Telumehtar Umbardacil zdołał na krótko odzyskać miasto, lecz po jego śmierci znowu popadło w ręce wrogów.

XIX-XXI wiek III Ery – Umbar był nieprzerwanie siedzibą korsarzy, którzy terroryzowali wybrzeża Gondoru. Podczas Wojny o Pierścień Umbar był główną bazą operacyjną Korsarzy z Umbaru, którzy w 3019 roku III Ery mieli zaatakować południowe wybrzeża Gondoru. Ich plan został jednak pokrzyżowany przez Aragorna i Szarą Drużynę, którzy przejęli Czarną Flotę Umbaru z pomocą Armii Umarłych i wykorzystali ją do wsparcia Gondoru w Bitwie na Polach Pelennoru.

Przekrój społeczny Umbaru

Czarni Numenorejczycy

Potomkowie mieszkańców Numenoru, którzy ulegli wpływowi Saurona. Należący do najstarszych rodów, nienawidzący Gondoru i wszystkiego, co obce. Jedynie garstka z nich zachowała czystą krew numenoru i nie wymieszała się z okolicznymi ludami. Zachowali wysoką pozycję w Umbarze, choć ich wpływy są często ukryte. Uchodzący za arystokrację, choć nie są w stanie samodzielnie władać Umbarem.

Korsarze z Umbaru

Konglomerat różnych grup ludzi stanowiący trzon społeczeństwa Umbaru, związani z morzem i nienawidzący Gondoru, wśród nich:

• Wymieszani z Haradrimami łupieżcy i żeglarze, dla których liczy się zysk, nie ideologia, najliczniejsza i dominująca grupa korsarzy.
• Korsarze z gondorskim rodowodem, pierwotna grupa korsarzy, wciąż nosząca w sobie urażę z czasów Waśni Rodzinnej, szlachetniejsi z pochodzenia, kierujący się dumą i żądzą zemsty. Część z nich może nawet mieć w sobie domieszkę numenorejskiej krwi.

Haradrimowie

Tradycyjni sprzymierzeńcy Czarnych Numenorejczyków i Korsarzy z czasów walk o Umbar oraz Korsarzy, Easterlingów i Variagów, w sojuszu z którymi wielokrotnie atakowali Gondor i Rohan, ostatni raz w 2885 roku Trzeciej Ery, gdy ponieśli porażkę w bitwie u brodów Poros. Dzicy i podatni na wpływy Saurona poddani królów Haradu. Od wieków dążą do uzyskania kontroli nad Harondorem, wyludnioną na skutek walk krainą oddzielającą Gondor i Harad.

Wyznawcy cienia

Wywodzący się z wszystkich powyższych grup, sekretni lub jawni czciciele Morgotha i Wielkiej Ciemności, oddani Sauronowi.

Grupy fanfikowe w Umbarze

• Bractwo wiedzy, tajemnicza grupa poszukiwaczy wiedzy, wywodząca się z Gondoru jednak oskarżona o herezję przez tamtejszych władców i ich mędrców.
• Kult Węża, tajemniczy kult przywleczony z Haradu, skupiony na tajemnych rytuałach i od niedawna wyraźnie rosnący w siłę.
• Czciciele Ossego, żeglarze, którzy odwrócili się od kultu ciemności i zamiast żądzy rabunku kieruje nimi miłość do morza. Względem Gondoru są nieufni i obojętni. Żądni przygód, szanujący siłę, wytrwałość i wolność.
• Synowie piasku, pragmatycy i handlarze, dążący do normalizacji stosunków z Gondorem i przedkładający interesy nad dawne waśnie.

Gospodarka i Styl Życia

Gospodarka Umbaru opierała się głównie na handlu morskim, piractwie i łupieżczych wyprawach na ziemie Gondoru. Miasto było potężnym ośrodkiem żeglarskim – jego floty słynęły z szybkości i liczebności, a korsarze byli postrachem zachodniego wybrzeża Śródziemia.

Handel obejmował egzotyczne towary, takie jak przyprawy, jedwabie, niewolnicy i cenne kamienie z Haradu oraz dalszych południowych krain. Pomimo wojowniczego charakteru mieszkańców, Umbar był centrum przepływu bogactw, które wzmacniały jego pozycję jako niezależnej potęgi morskiej.

Umbar w III Erze

Podczas III Ery Umbar pozostawał stałym zagrożeniem dla Gondoru. Był bastionem wrogich sił, które wielokrotnie usiłowały podważyć potęgę północnego królestwa. Korsarze Umbaru uczestniczyli w wielu wojnach przeciwko Gondorowi, często sprzymierzając się z Haradrimami i innymi siłami południa.

W czasie Wojny o Pierścień w 3019 roku korsarze Umbaru planowali wielki atak na Gondor, jednak ich siły zostały pokonane przez Aragorna i Armię Umarłych. Po klęsce Umbar stracił na znaczeniu, a po wojnie Gondor mógł odzyskać kontrolę nad portem, choć jego mieszkańcy prawdopodobnie pozostali niechętni nowej władzy.

Znaczenie w Historii Śródziemia

Umbar przez wieki był symbolem oporu wobec Gondoru i jego długowiecznego konfliktu z południem. Był nie tylko twierdzą Czarnych Númenorejczyków, ale także bastionem niezależności i potęgi morskiej.

Jego upadek pod koniec III Ery oznaczał koniec epoki, w której Gondor musiał stale walczyć o dominację nad południowymi morzami. Choć miasto mogło nadal istnieć w IV Erze, jego rola została znacznie zmniejszona po ostatecznym zwycięstwie królestwa ludzi.

Aktualnie

Dzisiaj Umbar rządzony jest przez króla Ar Azrubela, seniora jednego z najstarszych rodów, w krwi którego zachowała się jeszcze szlachetność Numenoru. Władca ten jednak bardzo chimeryczny i podatny na wpływy, ze względu na trudną sytuację w mieście wynikającą z konfliktów klasowych pomiędzy korsarzami, haradrimami, a arystokracją, w obawie o swoją pozycję poprosił o pomoc siły ze wschodu. Trzy lata temu aby zgładzić bunt haradrimów, chcących uwolnić się od ogromnych wymogów daniny, próbował zebrać wszelkie arystokratyczne rody, a także wynająć do tego bandy korsarzy. Niestety ze względu na braki w skarbcu wynikające z odcięcia od danin, a także wiele rodów numenorejskich czekających tylko na upadek władcy, nie otrzymał wystarczającej pomocy. Ta sytuacja doprowadziła do desperacji, a w takich momentach władcy dokonują trudnych i rzadko dobrych wyborów. Mordor wysłał swoje wojska aby zgładziły buntowników. Król w ferworze krwi rozprawił się również ze zdrajcami wewnątrz miasta, nie wszystkimi oczywiście bowiem wciąż pozostał ślepy na większość intryg. Niemniej jednak, po tych wydarzeniach korsarze poczuli w końcu swego rodzaju respekt do swojego władcy, a być może sama obecność Sił Ciemności wzbudziła w nich poczucie ponurej służalczości. Dumni i szlachetni, a bardziej narcystyczni i makiaweliczni arystokraci z Numenorejskich rodów postanowili wycofać się z polityki czekając na lepszą okazję, część z nich w obawie jednak co umysł szaleńca zarządzi jutro postanowili szukać szczęścia poza granicami swej ojczyzny.

Gondor

Położenie i Geografia

Gondor, nazywany Królestwem Południa, leży w południowo-wschodniej części zachodniego Śródziemia, pomiędzy potężnymi Górami Białymi (Ered Nimrais) na północy a ujściem Anduiny i zatoką Belfalas na południu. Na zachodzie graniczy z Anórien i rzeką Isen, na wschodzie zaś z Mordorem, oddzielonym przez pasmo Ephel Dúath i fortecę Minas Ithil (obecnie pod zagrożeniem upadku). Krajobraz Gondoru jest niezwykle zróżnicowany: od żyznych równin Pelennoru wokół Minas Tirith, przez nadmorskie klify Belfalas, po dzikie, porośnięte lasami pogranicza Anórien i Ithilien. Klimat południa jest łagodniejszy niż w Eriadorze, z długimi, ciepłymi latami i krótkimi zimami, co sprzyja rolnictwu i uprawom winorośli.

Historia Gondoru

Gondor został założony w II Erze przez braci Isildura i Anáriona, synów Elendila, po upadku Númenoru. Powstał jako południowe królestwo Dúnedainów, rządzone początkowo wspólnie z Arnorem. W swojej potędze Gondor władał ogromnymi terytoriami — od Anórien po Harad, a jego flota kontrolowała większość południowych mórz. Jednak od połowy III Ery królestwo zaczęło tracić siły na skutek wojen z Wozakami, Korsarzami z Umbaru i plemionami z Haradu oraz Rhûnu. W roku 2050 III Ery, po tajemniczym pojedynku ostatniego króla Eärnura z Czarnoksiężnikiem z Angmaru, tron królewski opustoszał. Od tego czasu Gondorem rządzą namiestnicy z rodu Húrina, którzy jednak nie posiadają pełnego autorytetu dawnych królów. W roku 2912, w czasie akcji Twojej fabuły, Gondor wciąż jest jednym z najpotężniejszych państw ludzi, ale jego siła już nie dorównuje tej z dawnych wieków. W III Erze Dunlendingowie stali się wrogami Rohirrimów, których uważali za najeźdźców. Król Gondoru, Eorl Młody, podarował tereny Calenardhonu (późniejszy Rohan) swemu ludowi, co sprawiło, że Dunlendingowie stracili szansę na odzyskanie ziem, które uważali za swoje. Ich nienawiść do Rohanu była podsycana przez Sarumana w drugiej połowie III Ery, co doprowadziło do licznych konfliktów, w tym wielkiej wojny w 2758 roku, kiedy Dunlendingowie pod wodzą Wulfa najechali Rohan i przez pewien czas okupowali Edoras. Podczas Wojny o Pierścień w 3019 roku Dunlendingowie zostali sprzymierzeńcami Sarumana i uczestniczyli w atakach na Rohirrimów. Po klęsce pod Helmowym Jarem, wielu z nich poddało się i zostało wypędzonych z Rohanu.

Przekrój społeczny Gondoru

Dunedainowie z Gondoru

Potomkowie wiernych Numenorejczyków, którzy założyli królestwa Gondoru i Arnoru w Śródziemiu. Wyróżniali się dostojną postawą i większą długością życia niż pozostali ludzie (choć uległa ona znacznemu skróceniu od czasu upadku Numenoru). Stanowili trzon szlachty Gondoru, z nich wywodziły się min. rody namiestników i książąt Dol Amroth. Przykładowe grupy Dunedainów w Gondorze:

• Dunedainowie z Minas Tirith, najstarsze i najbardziej wpływowe rody w Gondorze, często zajmujące kluczowe pozycje w armii Gondoru.
• Dunedainowie z Ithilien, prowadzący nierówną walkę z hordami orków, które opanowały ich prowincję.
• Rycerze z Dol Amroth, związani i nierzadko spokrewnieni z księciem Dol Amroth, Adrahilem II, o którym mówi się, że w jego żyłach płynie krew elfów.

Gondorczycy

Potomkowie pospolitych ludów, które wymieszały się z Numenorejczykami na ziemiach Gondoru. Przykładowe grupy Gondorczyków:

• Żołnierze Gondoru, doświadczeni i zdyscyplinowani, noszący w sercu dobro Królestwa i oddani namiestnikowi.
• Marynarze oraz rybacy z Pelargiru i Linhiru, bardziej przyziemni, lecz nie mniej zaprawieni w boju i morskich podróżach. Strażnicy ujścia Anduiny.
• Rolnicy i topornicy z Lossarnach, poddani Forlonga Grubego.
• Mieszczanie, handlarze, rzemieślnicy, rolnicy i artyści, trzon społeczeństwa Gondoru.
• Cudzoziemcy, którzy mogli nielicznie osiedlić się w Gondorze: Rohirrimowie, wierni sojusznicy Gondoru. Nortowie z Rhovanionu, historyczni sprzymierzeńcy Gondoru w walkach z Easterlingami. Ludzie z Eriadoru, zarówno potomkowie dunedainów z Królestwa Arnoru, jak i spokrewnieni z Dunlendingami potomkowie ludów pre-numenorejskich.

Wosowie

Dzikie ludy, które zamieszkiwały Las Druadan w Anorien oraz Drúwaith Iaur (Kraj Starych Pukeli) na półwyspie Andrast. Jako dzicy ludzie byli wyizolowani od ludów Gondoru i Rohanu i nieraz przez nie nękani.

Grupy fanfikowe w Gondorze

• Strażnicy wiedzy, konserwatywna grupa składająca się z uczonych, skrybów i bibliotekarzy, oddanych utrwalaniu wiedzy. Związani z królewską biblioteką w Minas Tirith.
• Uzdrowiciele, którzy odbyli nauki w Domach Uzdrowień, a następnie opuścili Minas Tirith by służyć swoją wiedzą potrzebującym.
• Delegacja elfów z Szarych Przystani goszcząca w Dol Amroth i badająca ruiny Edhellondu, dawnego portu elfów z czasów pierwszej ery.
• Krasnoludy poślednie w głębokiej części Góra Białych oraz, potencjalnie, grupa krasnoludów z Gór Błękitnych badająca możliwość założenia twierdzy w miejscu ich siedziby.

Gospodarka i Styl Życia

Gondor jest jednym z najbardziej rozwiniętych gospodarczo regionów Śródziemia. Bogactwo królestwa opiera się na rolnictwie (Pelennor, Lebennin), winiarstwie (Dol Amroth), rybołówstwie i żegludze. Dzięki położeniu nad Anduiną oraz dostępowi do morza Gondor utrzymuje szlaki handlowe zarówno z północą, jak i południem — choć te ostatnie coraz częściej są zagrożone przez korsarzy z Umbaru. Miasta Gondoru są centrami rzemiosła, sztuki i handlu. Wielu mieszkańców utrzymuje się z pracy na roli, ale istnieje też silna warstwa rzemieślników i żeglarzy. W warunkach politycznych niepokojów, rola armii i flotylli staje się coraz większa. Ze względu na ubogie warunki i brak rozwiniętej infrastruktury, Dunlendingowie często żyli w izolowanych społecznościach, pod wodzą lokalnych wodzów, co sprzyjało ich niechęci do organizacji państwowej i władzy centralnej.

Gondor w III Erze

W czasie fabuły serwera Gondor wciąż utrzymuje względną stabilność, choć jego zachodnie prowincje nękane są przez korsarzy, a wschodnie granice wymagają czujności z powodu ruchów w Mordorze i niepokojów w Ithilien. Wieści o zniszczeniach w Eriadorze (Sroga Zima, powodzie) docierają do Gondoru, ale nie wywołują wielkiego poruszenia wśród jego mieszkańców — królestwo jest zbyt zajęte własnymi problemami. Niemniej jednak, niektórzy kupcy i awanturnicy z południa wyruszają Zielonym Traktem na północ, choć coraz częściej są ofiarami napaści ludzi Juliana Vespera i grasujących band. W Dol Amroth i Pelargirze wciąż działają wpływowe rody i gildie żeglarskie, które utrzymują kontakty z portami Lindonu, a nawet Szarymi Przystaniami, choć takie wyprawy są rzadkością.

Znaczenie w Historii Śródziemia

Gondor jest spadkobiercą największych tradycji Númenoru i jednym z filarów ludzkiej cywilizacji w Śródziemiu. Choć w roku 2912 jego blask powoli blednie, wciąż pozostaje państwem, które — gdyby doszło do wielkiej wojny — mogłoby być jedyną realną siłą zdolną oprzeć się Sauronowi. Dla wędrowców i poszukiwaczy przygód z północy Gondor jest krainą legend, pełną białych miast, morskich żagli i odległych pól bitewnych. Dla samych Gondorczyków — to ojczyzna, którą trzeba bronić przed stopniowym upadkiem, nawet jeśli chwała przeszłości jest już tylko wspomnieniem.

Miasta i rejony niezasiedlone

Miasta i rejony niezasiedlone

• 

  Mithlond

• 

  Dunland

Mithlond

Położenie i Geografia

Mithlond, znany także jako Szare Przystanie, był jednym z najważniejszych portów elfickich w Śródziemiu. Znajdował się na zachodnim wybrzeżu Eriadoru, przy ujściu rzeki Lhûn do Zatoki Lhûn w Zatoce Forlindon. Było to strategiczne miejsce, skąd elfowie odpływali na zachód, do Nieśmiertelnych Krain w Amanie.

Otaczający Mithlond region był częścią Lindonu – krainy elfów, która przetrwała od Pierwszej Ery. Tereny wokół Szarych Przystani były górzyste i surowe, ale także malownicze – z rozległymi lasami, wzgórzami oraz żyznymi dolinami. Klimat był morski i umiarkowany, z częstymi deszczami i mgłami, co nadawało temu miejscu tajemniczą aurę.

Historia Mithlond

Mithlond został założony w II Erze przez Gil-galada, Wysokiego Króla Noldorów, oraz Círdana, Mistrza Okrętów. Powstał jako główny port elfów w Lindonie po zatopieniu Beleriandu podczas Wojny Gniewu pod koniec Pierwszej Ery. Od tego momentu Szare Przystanie stały się jednym z najważniejszych ośrodków elfickiej cywilizacji w Śródziemiu.

Podczas Drugiej Ery odegrały kluczową rolę w sojuszu elfów i Númenorejczyków przeciwko Sauronowi. Stąd też pochodziła wielka flota elfów, która brała udział w Wojnie Ostatniego Sojuszu. Po śmierci Gil-galada i upadku Eregionu Lindon i Mithlond stały się głównym schronieniem dla elfów pozostających w zachodnich częściach Śródziemia.

W III Erze Mithlond pozostał ważnym punktem dla elfów pragnących odpłynąć na Zachód. Círdan wciąż zarządzał portem i strzegł jego bram. To właśnie tutaj w 1975 roku przybył ostatni król Arnoru, Arvedui, szukając schronienia po upadku Arthedainu, lecz jego los był tragiczny – utonął na Morzu Belegaer.

Pod koniec III Ery, w 3021 roku, z Mithlond odpłynął ostatni statek z Pierścieniem Władzy – Frodo Baggins, Bilbo Baggins, Gandalf, Elrond, Galadriela i Círdan opuścili Śródziemie, kończąc erę elfów.

Ludność i Kultura

Mithlond zamieszkiwali głównie Sindarowie i Noldorowie, choć niektórzy elfowie innych rodów również tu przebywali. Społeczność ta była niezwykle doświadczona, pełna mędrców i rzemieślników, ale także odosobniona – wielu jej członków koncentrowało się na budowie statków i przygotowaniach do odejścia na Zachód.

Círdan, jako władca i opiekun portu, był jednym z najstarszych i najbardziej szanowanych elfów Śródziemia. Był także strażnikiem Pierścienia Ognia, Naryi, który później przekazał Gandalfowi.

Styl architektoniczny Mithlond odzwierciedlał elficką estetykę – wysokie, smukłe budowle z kamienia i drewna, ozdobione misternymi ornamentami, przypominające kształtem żagle lub fale morza. Przystań była pełna srebrzystych statków, gotowych do podróży na Zachód.

Gospodarka i Styl Życia

Gospodarka Mithlond była specyficzna – nie opierała się na rolnictwie czy handlu, lecz na sztuce budowy okrętów oraz na wiedzy i duchowości elfów. Większość mieszkańców była wysoko wykształcona, a ich życie koncentrowało się wokół przygotowań do odejścia na Aman.

Port był miejscem, skąd odpływały ostatnie elfickie statki, dlatego życie tutaj miało wyjątkowy, niemal sakralny charakter. Choć elfowie w Mithlondzie nie byli wojowniczym ludem, ich umiejętności żeglarskie i magia pozwalały im skutecznie bronić swojego terytorium, gdy było to konieczne.

Mithlond w III Erze

Podczas III Ery Mithlond był jednym z ostatnich wielkich ośrodków elfów w Śródziemiu. W czasach, gdy Rivendell i Lothlórien nadal prowadziły aktywną politykę, Círdan i jego lud byli bardziej zdystansowani od wydarzeń politycznych i skupieni na misji umożliwienia elfom powrotu do Amanu.

Mithlond był kluczowym punktem dla Dúnedainów Północy – Círdan wspierał ich w walce z siłami Saurona i udzielał schronienia uchodźcom z Arnoru. Jednak nie angażował się aktywnie w konflikty, pozostając strażnikiem zachodnich krańców Śródziemia.

Pod koniec III Ery Mithlond był niemal opustoszały – większość elfów, które chciały odpłynąć, już to zrobiła. Po zakończeniu Wojny o Pierścień w 3021 roku odpłynął stamtąd ostatni statek, na którym znajdowali się strażnicy Pierścieni i ostatni Strażnicy Północy.

Znaczenie w Historii Śródziemia

Mithlond był symbolem końca epoki elfów w Śródziemiu i ich powrotu na Zachód. Przez całą II i III Erę pełnił funkcję głównej przystani dla tych, którzy porzucali Śródziemie, co czyniło go jednym z najbardziej melancholijnych, ale i najważniejszych miejsc na kontynencie.

Círdan i jego lud byli ostatnimi strażnikami elfickiej obecności na zachodnich krańcach Śródziemia, a odpłynięcie ostatniego statku w 3021 roku symbolizowało koniec Trzeciej Ery i początek nowego świata, w którym dominować mieli ludzie.

Dunland

Położenie i Geografia

Dunland to rozległa i surowa kraina położona na zachód od Gór Mglistych i na południe od rzeki Glanduin. Graniczy z Enedwaith na zachodzie oraz Rohanem na południowym wschodzie. Naturalną barierą oddzielającą Dunland od Rohanu są Góry Białe (Ered Nimrais) i rzeka Isen, płynąca w stronę morza. Region ten charakteryzuje się wzgórzami, pagórkowatymi równinami i gęstymi lasami w zachodniej części. Klimat Dunlandu jest umiarkowany, choć bardziej surowy i chłodniejszy niż w sąsiednim Rohan, zwłaszcza na terenach wyżynnych.

Historia Dunlandu

Dunland zamieszkiwali Dunlendingowie – lud o starożytnych korzeniach, który niegdyś zamieszkiwał szerokie obszary Eriadoru, zanim ich ziemie zostały podbite przez Númenorejczyków i ich potomków. W II Erze byli częścią większych społeczności ludzi zamieszkujących Enedwaith i Minhiriath, ale z czasem zostali wypchnięci na wschód i południe przez ekspansję Arnoru i Gondoru.

W III Erze Dunlendingowie stali się wrogami Rohirrimów, których uważali za najeźdźców. Król Gondoru, Eorl Młody, podarował tereny Calenardhonu (późniejszy Rohan) swemu ludowi, co sprawiło, że Dunlendingowie stracili szansę na odzyskanie ziem, które uważali za swoje. Ich nienawiść do Rohanu była podsycana przez Sarumana w drugiej połowie III Ery, co doprowadziło do licznych konfliktów, w tym wielkiej wojny w 2758 roku, kiedy Dunlendingowie pod wodzą Wulfa najechali Rohan i przez pewien czas okupowali Edoras.

Podczas Wojny o Pierścień w 3019 roku Dunlendingowie zostali sprzymierzeńcami Sarumana i uczestniczyli w atakach na Rohirrimów. Po klęsce pod Helmowym Jarem, wielu z nich poddało się i zostało wypędzonych z Rohanu.

Ludność i Kultura

Dunlendingowie byli ludem o starożytnych tradycjach, różniących się od Dúnedainów i Rohirrimów. Byli bardziej prymitywni, posługiwali się własnym językiem (który nie był rozumiany przez mieszkańców Gondoru i Rohanu) i prowadzili głównie pasterski tryb życia. Żyli w drewnianych chatach lub kamiennych osadach na wzgórzach, unikali wielkich miast i nie rozwinęli znaczącego pisma.

Byli wojowniczym ludem, słynącym z odwagi i uporu. Często walczyli jako piesza piechota, rzadko używając koni, co stanowiło kontrast wobec Rohirrimów, będących mistrzami jazdy konnej. Ubierali się w wełniane i skórzane odzienie, często w barwach ziemi i lasu, co pomagało im w maskowaniu się w trudnym terenie.

Ich wierzenia były mniej znane, ale można przypuszczać, że czcili duchy natury i przodków, co odróżniało ich od religijnych tradycji Dúnedainów.

Gospodarka i Styl Życia

Dunland był ubogą krainą, a jego mieszkańcy utrzymywali się głównie z hodowli owiec i bydła oraz prostych upraw. Handel był ograniczony, choć Dunlendingowie czasem handlowali z kupcami z Enedwaith i innymi sąsiednimi ludami. Ich gospodarka była niemal całkowicie samowystarczalna, co oznaczało, że nie korzystali z technologicznych osiągnięć Gondoru czy Rohanu.

Ze względu na ubogie warunki i brak rozwiniętej infrastruktury, Dunlendingowie często żyli w izolowanych społecznościach, pod wodzą lokalnych wodzów, co sprzyjało ich niechęci do organizacji państwowej i władzy centralnej.

Dunland w III Erze

W czasie późnej III Ery Dunland był krainą wrogo nastawioną do Rohanu, ale niemającą siły, by samodzielnie zagrozić jego istnieniu. Dopiero wsparcie Sarumana sprawiło, że Dunlendingowie podjęli próbę podbicia ziem Rohirrimów. Jednak po klęsce pod Helmowym Jarem i upadku Isengardu ich wojownicze ambicje zostały zniszczone.

Po upadku Sarumana w 3019 roku Dunlendingowie zostali zmuszeni do zawarcia pokoju z Rohanem i prawdopodobnie zostali w dużej mierze zdominowani przez sąsiednie królestwa. W IV Erze ich wpływy jeszcze bardziej zmalały, a Dunland stał się mało znaczącą prowincją na obrzeżach Śródziemia.

Znaczenie w Historii Śródziemia

Dunland odegrał istotną rolę jako bastion oporu przeciwko Rohirrimom i sprzymierzeniec Sarumana podczas Wojny o Pierścień. Choć ich wkład w wielkie wydarzenia III Ery był ograniczony, ich historia ukazuje konflikty między różnymi ludami Śródziemia oraz skutki kolonizacji i ekspansji.

Dunlendingowie byli symbolem oporu przeciwko potężnym królestwom, ale ostatecznie nie zdołali przetrwać jako niezależna siła w nowym porządku świata po upadku Saurona.

Lokacje i pradawne miejsca

Lokacje i pradawne miejsca

• 

  Lokacje i regiony

• 

  Pradawne miejsca

Lokacje i regiony

Shire

Kraina zamieszkiwana przez Hobbitów, położona na zachód od Brandywiny. Jest to żyzny, lekko pagórkowaty kraj pełen uroczych lasów i rzeczułek. Największymi jego rzekami są Brandywina oraz Woda. Ta pierwsza opływa krainę rozpoczynając swój nurt w jeziorze Nenuial, a kończąc na Belegaerze. Woda z kolei przecina Shire tym samym użyźniając jej ziemię i dając zasoby jej mieszkańcom. Shire podzielone jest na ćwiartki - północna, południowa, wschodnia i zachodnia. Wschodnia ćwiartka graniczy z Bree i nosi również nazwę Bucklandu, gdzie wznosi się Brandy Hall – siedziba rodu Brandybucków, jak i również prom Buckleberry przepływający przez Brandywinę w stronę Bree. W zachodniej ćwiartce znajduje się Michel Delvig – stolica Shire’u gdzie zasiada than - najwyższy rangą urzędnik obejmujący władzę nad całym Shire. Najstarszą miejscowością w Shire jest Hobbiton, wymienić jeszcze należy Tukon – zamieszkiwany przez najważniejszy ród w Shire czyli Tuków, a także Brandy Hall jako główna osada w Bucklandzie oraz Michel Delvig – stolica Shire’u. Północna ćwiartka jest terenem mniej zamieszkałym, bardziej górzystym i o suchym klimacie. Południowa z kolei, w której znajduje się wieś Longbottom, jest ojczyzną słynnego fajkowego ziela, z którego słynie całe Shire. Ziele te jest bardzo popularne zarówno w Shire jak i poza jego granicami.

Wichrowe Wzgórza

Łańcuch wzgórz na południowy wschód od Bree, wznoszących się ponad 1000 stóp nad terenem. Znajdują się na nim jeszcze dawne ruiny fortyfikacji upadłego ongiś królestwa.

Wrzosowiska Etten

Zimna, surowa i mglista kraina na północ i północny zachód od Rivendell. Jest domem dla dzikich ludzi oraz dla orków, a także niebezpieczniejszych stworzeń jak wargowie czy trolle.

Hollin

Zwany ongiś Eregionem, lub też będący terenem, na którym znajdowało się królestwo Eregionu kraj. Jest to piękna i górzysta kraina u podnóża Gór Mglistych, jednakże niezamieszkała przez nikogo, ewentualnie przez dzikie zwierzęta tudzież momentami grupy grasantów. Miejscami można znaleźć omszałe ruiny pradawnego królestwa.

Stary Las

Las na granicy Shire (dokładnie to wschodniej ćwiartki) rozciągający się dalej na południowy wschód. Nazwę nosi nie od parady, ponieważ rzeczywiście odczuć można wiele stuleci przebywając pomiędzy jego drzewami. Bardzo gęsto zarośnięty oraz bogaty w faunę. Nierzadko wędrowcy, którzy zapuszczają się głębiej giną w niewyjaśnionych okolicznościach. Mówi się, że coś w wodzie sprawia, że drzewa ożywają i starają się bronić las przed intruzami.

Mogilne Kopce

Kręgi kurhanów na skraju Starego Lasu nieopodal Bree. Usypane i dawno temu już w pełni zarośnięte często gromadzą wokół siebie nocną rosę co nadaje im mrocznej atmosfery. Miejscowi mawiają, że w miejscu tym straszy, dlatego rzadko kto się tam zapuszcza. Legendy mówią o upiorach, które porywają nieostrożnych wędrowców. Kopce te pamiętają jeszcze dawne, upadłe królestwo.

Mroczna Puszcza

Niegdyś zwana Wielkim Zielonym Lasem, którego ścieżki nawiedzane były przez różne zwierzęta i śpiewające wesoło ptaki; pod dębami i bukami panuje tu król Thranduil. Lecz z biegiem lat, z wolna od południowego wschodu zakradały się do lasu Ciemności i strach wypełnił cieniste polany; dzikie bestie zaczęły żerować, a złe, okrutne stwory zastawiają swoje sidła. Wtedy zmieniono nazwę lasu i nazwano go Mroczną Puszczą, bo gęste nocne cienie zalegają ją i mało kto odważa się zapuszczać na jej ścieżki, chyba tylko do północnej części, gdzie Leśne Elfy jeszcze trzymają złe siły w ryzach. Zamieszkują ją również czarne wiewiórki, nietoperze, czarne motyle oraz ogromne pająki.

Forodwaith

Mroźne połacie rozciągające się na północ od Eriadoru, stanowiące głównie tundrę oraz skute lodem pustkowie. Zamieszkałe jedynie przez nieliczne plemię ludzi, osiadłe nad zatoką Forochel. Nad zatoką można zapolować na morsy, natomiast na tundrze należy uważać na śnieżne niedźwiedzie oraz wilki. Przez jałowy klimat, tamtejsze zwierzęta są głodne łatwej ofiary.

Góry Błękitne

Góry rozciągające się od północy na południe na zachodzie Eriadoru. Zamieszkałe są przez plemiona krasnoludów, jednak tamtejsze twierdze nie są tak okazałe jak ich kuzynów na wschodzie, ani też nie są owiane taką sławą. Uczeni mawiają, że ongiś znajdywały się tam pradawne, potężne siedziby, jednakże w dawnych latach popadły w ruinę. Nie spotka się tam orków, jedynie najwyżej dzikie, górskie zwierzęta. Same góry nie są również ostre i wysokie, a pomimo to stanowią źródło przydatnych złóż.

Lindon

Kraina na zachodzie Eriadoru, której zatoka Lhun przecina wręcz Góry Błękitne w stronę wschodu. Zamieszkała jedynie przez Elfów, którzy osiedlili się w przystani u wybrzeży tejże zatoki. Kraj ten jest malowniczy i łagodny w klimacie ze względu na graniczące od zachodu z nim morze.

Wzgórza Evendim

Wzgórza na północ od Bree. Niewielkie, jednak zdobiące wyraźnie okolice szczególnie z jeziorem u ich podnóża o tejże samej nazwie. W ich skałach ma źródło nieznany dopływ zatoki Lhun.

Lond Daer

Ruiny pradawnego miasta portowego na południe od lasów Eryn Vorn położonych na południowym zachodzie Eriadoru. Podobnie jak Tharbad, miasto leżało nad rzeką Gwathlo więc prawdopodobnym jest, że istniały w tym samym czasie, nieznany jednak prostym ludziom jest ich związek ze sobą.

Góry Mgliste

Potężne pasmo górskie rozciągające się na wschodzie Eriadoru od północnych kresów Śródziemia aż poza krańce Eriadoru na południu. Piękne góry będące niebezpiecznymi jednocześnie dla wędrowców. Stanowią również schronienie dla licznych, orkowych plemion, a pod nimi skrywają się nawet gorsze stworzenia. U ich podnóży istnieje wiele osad, istniały również królestwa. Nie dziwne bowiem góry te skrywają bardzo cenne surowce.

Wysoka Przełęcz

Przełęcz mająca swój początek niedaleko na południe od Rivendell. Niebezpieczna i zdradliwa, jeden fałszywy krok może ściągnąć nieostrożnych wędrowców w otchłań Gór Mglistych. Na przełęczy lubią również czaić się bandy orków, gotowe napaść strudzonych wędrowców.

Pradawne miejsca

Emyn Beraid

Wzgórza Wieżowe lub Emyn Beraid to pasmo wzgórz znajdujące się w zachodniej części Eriadoru, na wschód od Szarej Przystani i na zachód od Dalekich Wzgórz, dawnej granicy Shire. Najbardziej charakterystyczne dla regionu są trzy wieże wybudowane na rozkaz króla elfów, z których najwyższa nosi nazwę Elostirion.

Jezioro Evendim

Jezioro Evendim lub Nenuial to rozległe, malownicze jezioro położone w regionie o tej samej nazwie, w północno-zachodniej części Eriadoru. Na jego południowym brzegu znajdowało się Annúminas, dawna stolica Arnoru. Wody jeziora są spokojne, głębokie i otoczone łagodnymi wzgórzami. Nazwa Nenuial lub Jezioro Zmierzchu odnosi się do tajemniczej, niemal magicznej atmosfery, jaką posiadało jezioro – szczególnie o zachodzie słońca, kiedy okolice były pogrążone w subtelnym świetle, nadając okolicy wyjątkowy, niemal mistyczny charakter. W jeziorze Nenuial swoje źródła ma rzeka Brandywina (Baranduina).

Annuminas

Annúminas (z języka elfów Wieża Zachodu) było starożytną stolicą królestwa Arnoru, położoną na południowym brzegu jeziora Nenuial w regionie Evendim. Miasto zostało założone przez Elendila, wielkiego króla Dúnedainów, po jego ucieczce z Númenoru i założeniu królestwa Północy w Śródziemiu. Annúminas była jednym z najważniejszych ośrodków kultury i władzy Dúnedainów na północy. Jej architektura odzwierciedlała potęgę i dziedzictwo Númenoru, z wysokimi wieżami, kamiennymi budowlami i rozległymi placami. Niewątpliwą zaletą stolicy była bliskość jeziora Nenuial, którego malownicze wody dodawały uroku miastu. Choć Annúminas kwitło w czasach Elendila i jego synów, z czasem, po rozpadzie Arnoru na mniejsze królestwa i wojnach domowych, miasto zaczęło podupadać. Po przeniesieniu stolicy do Fornostu, Annúminas opustoszało, stając się miastem-widmem, pozostawionym na łaskę czasu. Obecnie tylko nieliczne, wystające spomiędzy trawy i drzew kamienie są dowodem na to, że niegdyś piękne i tętniące życiem miasto istniało naprawdę.

Fornost Erain

Fornost Erain, (z języka elfów „Północna Forteca Królów”) było potężnym miastem położonym na północ od Bree, Eriadorze. Było główną siedzibą królów Arnoru po opuszczeniu Annúminas i przez długi czas stanowiło najważniejszy ośrodek władzy Dúnedainów na północy Śródziemia. Po rozpadzie królestwa Arnoru na trzy mniejsze królestwa – Arthedain, Cardolan i Rhudaur – Fornost stał się stolicą Arthedainu. Został rozbudowany i ufortyfikowany, by odpierać zagrożenia zewnętrzne, zwłaszcza ze strony Angmaru. W 1974 roku Trzeciej Ery, Fornost zostało zdobyte i zniszczone przez siły Angmaru. Miasto już nigdy nie zostało odbudowane. Obecnie Fornost jest opuszczony i zrujnowany, oraz znany mieszkańcom Bree i okolic jako Szaniec Umarłych. Miejsce to otacza aura tajemniczości i niepokoju, a mało kto z ludzi odważa się zbliżać do ruin.

Kalendarze

Dni Tygodnia

Kalendarz Imladris Quenya	Kalendarz Imladris Sindarin	Kalendarz Królów	Kalendarz Shire
Elenya	Orgilion	Elenya	Sterday
Anarya	Oranor	Anarya	Sunday
Isilya	Orithil	Isilya	Monday
Aldúya	Orgaladhad	Aldëa	Trewsday
Menelya	Ormenel	Menelya	Hevensday
Valanya	Orbelain	Eärenya	Mersday
-	-	Valanya	Highday

Kalendarz Elfów

Quenya	Sindarin	Odpowiednik
Tuilë	Ethuil	Wiosna
Lairë	Laer	Lato
Yávië	Iavas	Owocowanie
Quellë	Firith	Szaruga
Hrívë	Rhîw	Zima
Coirë	Echuir	Przedwiośnie

Kalendarz Królów

Quenya	Sindarin	Odpowiednik
Narvinyë	Narwain	Styczeń
Nénimë	Nínui	Luty
Súlìmë	Gwaeron	Marzec
Víressë	Gwirith	Kwiecień
Lótessë	Lothron	Maj
Náríë	Nórui	Czerwiec
Cermië	Cerveth	Lipiec
Urimë	Urui	Sierpień
Yavannië	Ivanneth	Wrzesień
Narquelië	Narbeleth	Październik
Hísimë	Hithui	Listopad
Ringarë	Girithron	Grudzień

Kalendarz Shire

Shire	Bree	Odpowiednik
2 Yule	2 Yule	21 grudnia
Afteryule	Frery	22 grudnia - 20 stycznia
Solmath	Solmath	21 stycznia - 19 lutego
Rethe	Rethe	20 lutego - 21 marca
Astron	Chithing	22 marca - 20 kwietnia
Thrimidge	Thrimidge	21 kwietnia - 20 maja
Forelithe	Lithe	21 maja - 19 czerwca
1Lithe	FirstSummerday	20 czerwca
Midyear'sDay	SecondSummerday	21 czerwca
Overlithe	ThirdSummerday	dzień przestępny (co 4 lata)
2 Lithe	Third/Fourth Summerday	22 czerwca
Afterlithe	Mede	23 czerwca - 22 lipca
Wedmath	Wedmath	23 lipca - 21 sierpnia
Halimath	Harvestmath	22 sierpnia - 20 września
Winterfilth	Wintring	21 września - 20 października
Blotmath	Blooting	21 października - 19 listopada
Foreyule	Yulemath	20 listopada - 19 grudnia
1 Yule	1 Yule	20 grudnia

Dni specjalne i dodatkowe w kalendarzu Elfów i Ludzi (dni poza kalendarzem)

Nazwa	Znaczenie	Długość	Odpowiednik w kalendarzu Shire	Współczesny odpowiednik
Yestarë	"Pierwszy dzień"	1 dzień	6 Astron	28 marca
Loëndë/Enderi	"Dni środkowe"	3 dni	4 do 6 Winterfilth	25 do 27 września
Mettarë	"Ostatni dzień"	1 dzień	5 Astron	27 marca