Domy

Domy pozwalają urządzić własną siedzibę w świecie Endore — od niewielkiego schronienia i warsztatu po rozległą posiadłość. Własny budynek może służyć jako miejsce odpoczynku, spotkań, handlu, przechowywania wyposażenia oraz rozwijania wybranych zajęć rzemieślniczych. System obejmuje stawianie gotowych projektów, zakup istniejących nieruchomości, zarządzanie dostępem, zabezpieczanie pojemników, dekorowanie wnętrz i okresowe opłaty za utrzymanie.

W świecie, w którym wyprawa za bramy miasta może zakończyć się utratą dobytku, własne drzwi i klucz mają szczególną wartość. Warto jednak pamiętać, że prawo własności domu, fizyczne zamknięcie drzwi i zabezpieczenie konkretnego pojemnika są trzema różnymi rzeczami.

Sposoby zdobycia domu

Dostępne są trzy główne sposoby wejścia w posiadanie nieruchomości: postawienie gotowego projektu z aktu własności, zakup budynku wystawionego na sprzedaż oraz przeniesienie własności istniejącego domu przez innego gracza.

Projekt kupiony od architekta

Aby wznieść własny budynek, potrzebujesz aktu własności (deed) odpowiadającego konkretnemu projektowi. Projekty różnią się wyglądem, wielkością i przeznaczeniem. Dostępne w konfiguracji są między innymi domy klasyczne, większe posiadłości, warsztaty, namioty i wybrane budowle specjalne. Dostępność poszczególnych projektów u sprzedawców może zależeć od aktualnej odsłony świata.

➔ Lista projektów domów klasycznych

Akt przeznaczony do budowy musi znajdować się bezpośrednio w plecaku postaci. Po jego użyciu pojawia się możliwość wskazania miejsca budowy. Jeśli umieszczenie budynku zakończy się pomyślnie, akt projektu zostaje zużyty, a własność nowego domu zostaje przypisana do postaci i jej konta.

Stawianie budynku

Znajdź teren odpowiedni dla wielkości i rodzaju wybranego projektu.
Umieść akt własności bezpośrednio w plecaku i użyj go dwuklikiem.
Ustaw podgląd konstrukcji, a następnie wskaż planowane miejsce.
Jeżeli teren spełnia wymagania, budynek zostanie postawiony. W przeciwnym razie otrzymasz komunikat o przeszkodzie lub niedozwolonej lokalizacji.
Po postawieniu domu odbierz utworzone klucze i nadaj budynkowi nazwę.

Przy budowie system sprawdza między innymi odległość od postaci, dozwolony region, granice mapy, wysokość terenu, rozmiar konstrukcji i możliwość umieszczenia jej elementów. Nie wszędzie wolno budować: w zwykłych miastach obowiązują ograniczenia, a niektóre regiony mają odrębne zasady. Nie każda płaska i pozornie pusta przestrzeń jest odpowiednią działką.

W przypadku wybranych projektów podziemnych obowiązują dodatkowe wymagania dotyczące wejścia, wyjścia i równego terenu przy powierzchni. Szczegóły wynikają z rodzaju aktu.

Po udanej budowie powstają klucze, między innymi przeznaczony do plecaka i — dla standardowych projektów — drugi do banku. Przy domu znajduje się tablica umożliwiająca zarządzanie budynkiem. Informacje o własności są również powiązane z dokumentem zbudowanego domu.

Kupno istniejącego domu

Niektóre budynki są wystawione na sprzedaż już w świecie gry. Jeżeli nieruchomość ma aktywny status sprzedaży, użycie jej tablicy otwiera okno zakupu z ceną budynku i kosztem utrzymania. Po potwierdzeniu transakcji i pobraniu odpowiedniej ilości złota nowy nabywca otrzymuje prawa własności, a dla dostępnych zamków także klucz.

Po zakupie warto zmienić zamki, ponieważ sam nowy klucz nie oznacza automatycznego unieważnienia wszystkich wcześniej wydanych kluczy.

Zakup przez tablicę jest odrębny od bezpośredniego przekazania domu pomiędzy graczami. Dla domów miejskich ponownie wystawianych po wygaśnięciu utrzymania obowiązuje ponadto osobna procedura zwrotu wartości poprzedniemu właścicielowi.

Kupno domu od innego gracza

Właściciel istniejącej nieruchomości może zaproponować innemu graczowi odpłatne przeniesienie własności, korzystając z dokumentu zbudowanego domu. Kupujący otrzymuje pytanie o akceptację oferty. Po udanym zakończeniu transakcji zmienia się właściciel budynku i jego zamki, a dotychczasowe listy uprawnionych osób zostają wyczyszczone.

Przed zaakceptowaniem oferty najlepiej ustalić, co dokładnie jest przedmiotem sprzedaży: sam budynek, pozostawione w nim przedmioty czy wyposażenie sprzedawców. Przeniesienie własności nie jest tożsame z gwarancją pozostawienia dotychczasowych blokad i zabezpieczeń wyposażenia.

Tablica domu i zarządzanie

Głównym miejscem obsługi nieruchomości jest tablica (znak domu). Dwuklik na tablicy otwiera okno informacji i dostępnych działań. Zakres opcji zależy od uprawnień osoby, która z niej korzysta.

W oknie można sprawdzić między innymi nazwę i właściciela, listy dostępu, dostępne miejsca na zabezpieczone pojemniki, liczbę odwiedzin i stan opłat. Osoby uprawnione mogą ponadto zmienić nazwę budynku, zarządzać współwłaścicielami i przyjaciółmi, zmienić status prywatny lub publiczny, opłacić utrzymanie i korzystać z opcji związanych z przeniesieniem własności albo rozebraniem domu.

Nazwa domu jest ograniczona do 40 znaków i 8 słów.

Właściciel, współwłaściciel i przyjaciel

System rozróżnia następujące poziomy dostępu:

Rola	Typowe możliwości
Właściciel	Zarządza nieruchomością, jej ustawieniami, dostępem, zamkami, wyposażeniem i utrzymaniem; ma zasadnicze prawo do jej przekazania lub rozebrania.
Współwłaściciel	Otrzymuje szerokie uprawnienia do obsługi domu, przedmiotów, zabezpieczeń i części ustawień budynku.
Przyjaciel	Może korzystać z wybranych funkcji domowych, m.in. wyrzucać nieuprawnione osoby i ujawniać ukrytych intruzów.
Pozostały gość	Ma dostęp zależny od tego, czy dom jest otwarty, czy zamknięty, oraz od zamków i indywidualnego zabezpieczenia pojemników.

Osoby umieszcza się na listach przez wskazanie postaci. W konfiguracji przewidziano po 20 miejsc na listach przyjaciół i współwłaścicieli. Nadanie uprawnień nie przekazuje własności domu. Zarządzanie dostępem najlepiej powierzać wyłącznie zaufanym graczom.

Wyrzucanie osób i ujawnianie intruzów

Uprawniona osoba może użyć polecenia wyrzuć tą osobę, wskazać postać przebywającą w domu i przenieść ją w pobliże znaku budynku. Polecenie respektuje ograniczenia związane z uprawnieniami właściciela, współwłaścicieli i przyjaciół.

Polecenie ujawnij osoby służy do wykrywania ukrywających się postaci wewnątrz domu. System potrafi również egzekwować wcześniej zapisane zakazy wstępu, ale w obecnym panelu zarządzania nie ma aktywnego przycisku samodzielnego dopisywania nowych banów, dlatego nie opisujemy tego jako dostępnej opcji gracza.

Dom prywatny i publiczny

W menu zarządzania można zmienić charakter budynku.

Status	Skutek
Prywatny	Pozwala korzystać z zamknięcia wejścia i bardziej kontrolowanego dostępu.
Publiczny	Otwiera drzwi wejściowe dla odwiedzających; może służyć do prowadzenia działalności i udostępniania siedziby innym osobom.

Uwaga: przełączenie domu na publiczny powoduje odblokowanie wejścia. Aby ponownie korzystać z zamkniętego wejścia, należy przywrócić status prywatny. Publiczny dom nie zamienia automatycznie wszystkich znajdujących się w nim skrzyń w pojemniki dostępne dla każdego — o ich otwieraniu decydują również mechanizmy zamków i zabezpieczeń.

Przedmioty i bezpieczeństwo wyposażenia

Własny dom umożliwia umieszczanie wyposażenia na podłodze i dekorowanie wnętrza. Warto odróżnić trzy stany przedmiotu:

Stan	Znaczenie
Zwykły przedmiot	Może zostać podniesiony lub przesunięty na normalnych zasadach.
Zablokowany przedmiot	Jest przymocowany do podłoża. To wygodne dla dekoracji, ale nie jest równoznaczne z zabezpieczeniem zawartości skrzyni.
Zabezpieczony pojemnik	Pojemnik posiadający zamek może zostać objęty specjalnym systemem zabezpieczenia domu; zużywa jedno dostępne miejsce na zabezpieczony pojemnik.

Blokowanie przedmiotów

Właściciel i współwłaściciel, przebywając w domu, mogą użyć wypowiadanych poleceń:

chcę to zablokować — wskazanie przedmiotu do unieruchomienia.
chcę to odblokować — przywrócenie możliwości przenoszenia wcześniej zablokowanego przedmiotu.

Funkcje te działają na przedmiotach należących do wnętrza danego domu; nie umożliwiają dowolnego blokowania przedmiotów w świecie.

Zabezpieczanie pojemników

Do zabezpieczenia pojemnika potrzebny jest zamek, a pojemnik musi znajdować się w domu i zostać wcześniej odpowiednio unieruchomiony. Zabezpieczony pojemnik zajmuje jedno miejsce z limitu widocznego na tablicy.

chcę to zabezpieczyć — próba zabezpieczenia wskazanego pojemnika.
chcę to odbezpieczyć — usunięcie zabezpieczenia przy zachowaniu możliwości pozostawienia pojemnika zablokowanego do podłogi.

System rozpoznaje osobno zamek i uprawnienia do nieruchomości. Ze względów bezpieczeństwa nie należy traktować zwykłej niezabezpieczonej skrzyni jako prywatnego banku. Najważniejsze przedmioty warto przechowywać z uwzględnieniem zasad zamków, zabezpieczeń i dostępu do domu.

Klucze i wymiana zamków

Dom ma identyfikator zamka używany przez drzwi i odpowiadające im klucze. Właściciel może z poziomu tablicy uruchomić wymianę głównego zamka. Jest to szczególnie istotne po zakupie domu, zmianie kręgu zaufanych osób lub zgubieniu klucza.

Dekorowanie wnętrza

Właściciel i współwłaściciel mogą precyzyjnie przesuwać wskazane przedmioty w obrębie domu za pomocą komend:

Komenda	Funkcja
`.px wartość`	Przesunięcie w poziomie, na osi X.
`.py wartość`	Przesunięcie w poziomie, na osi Y.
`.pz wartość`	Zmiana wysokości przedmiotu, na osi Z.

Komendy wymagają wskazania przedmiotu znajdującego się w budynku. Ruch w osi X i Y jest ograniczony do 15 pól na jedno użycie; zmiana wysokości także ma własne granice. Przedmiot nie powinien opuszczać obszaru domu. Warto dekorować małymi krokami i uważać na pojemniki z zawartością oraz przedmioty o specjalnym działaniu.

Można również korzystać z polecenia chcę to zwinąć dla wybranych elementów wyposażenia wcześniej postawionych z aktów, np. niektórych urządzeń warsztatowych. Nie dotyczy to dowolnego obiektu znajdującego się w domu.

Przedmioty i funkcje specjalne w domu

Skrzynka pocztowa

Dom może posiadać skrzynkę pocztową przypisaną do budynku. W trakcie jej montowania przez zablokowanie przedmiotu nadaje się jej nazwę, która nie może kolidować z inną nazwą skrzynki.

Właściciel i współwłaściciel mogą przeglądać skrzynkę. Pozostali gracze mogą do niej wrzucać gotowe, niebędące szkicami listy. Skrzynka musi być przypisana do domu. Nie można jej swobodnie odblokować, gdy nadal znajdują się w niej listy.

Szczegółowe zasady korespondencji opisuje Pisanie listów i książek.

Warsztaty, wyposażenie z aktów i rzemiosło

Niektóre urządzenia użytkowe — na przykład piece, warsztaty czy urządzenia wytwarzane przez rzemieślników — mają własne akty i warunki ustawiania. Część z nich można rozstawić tylko w domu, którego jest się właścicielem lub współwłaścicielem. Nie każdy mebel jest wyłącznie dekoracją: ustawione urządzenia mogą być wymagane do określonych działań rzemieślniczych.

Sposoby produkcji i dokładne wymagania przedmiotów pozostają w artykułach Majsterkowanie, Kowalstwo, Stolarstwo i Gotowanie.

Sprzedawcy i działalność handlowa

Właściciel może wykorzystać nieruchomość jako sklep lub punkt spotkań. Status domu publicznego pozwala udostępnić wejście odwiedzającym. Wybrane funkcje sprzedawców NPC uwzględniają lokalizację i uprawnienia domu. Domu nie zawsze można zwinąć, jeśli znajduje się w nim aktywny sprzedawca gracza.

Zwierzęta, zagrody i własne tereny

Niektóre budynki i zagrody są wykorzystywane przez systemy związane ze zwierzętami, a określone urządzenia domowe wspierają hodowlę lub przetrzymywanie stworzeń. Warunki są zależne od konkretnego systemu; samo posiadanie domu nie oznacza możliwości przetrzymywania dowolnej liczby zwierząt. Więcej informacji: Stajnie i posiadanie zwierząt, Hodowla zwierząt oraz Trening i rozwój oswojonych zwierząt.

Kosz na śmieci

Osoba uprawniona może użyć komendy chcę postawić kosz na śmieci. W domu może znajdować się jedna taka przypisana instalacja. Jest to element porządkowania nieruchomości, a nie sposób na przechowanie cennych przedmiotów.

Czynsz i utrzymanie domu

Posiadanie budynku wiąże się z opłatą za utrzymanie. Dla zwykłych domów graczy obowiązują następujące zasady:

Zasada	Wartość
Standardowy czynsz	10% zapisanej wartości domu.
Okres opłaty	30 dni.
Możliwość wcześniejszej zapłaty	Okno płatności otwiera się 37 dni przed terminem; dla nowego domu o 30-dniowym okresie pozwala to opłacić kolejny okres z wyprzedzeniem.
Płatność po terminie	3-krotność standardowej stawki za okres.
Okres po terminie przed procedurą likwidacji	5 dni; system sprawdza nieruchomości okresowo.

Płatność przed terminem wydłuża dotychczasowy okres o kolejne 30 dni. Zapłata po terminie wyznacza nowy termin liczony od chwili uiszczenia opłaty.

Jak zapłacić za dom?

Można to zrobić poprzez tablicę domu albo u bankiera, mówiąc spłać dom (skrypt rozpoznaje również zapis bez polskich znaków). Jeśli postać ma więcej niż jeden dom, wyświetli się wybór nieruchomości.

Pieniądze są pobierane najpierw z plecaka, jeżeli znajduje się w nim pełna wymagana kwota. W przeciwnym razie system próbuje pobrać ją z banku. Standardowo nie dzieli jednej płatności pomiędzy część środków w plecaku i część w banku.

Lista własnych domów

Komenda .domy otwiera zestawienie nieruchomości przypisanych do postaci lub jej konta. Pozwala sprawdzić między innymi nazwę, lokalizację, bieżący koszt utrzymania i termin następnej płatności.

Co dzieje się po niezapłaceniu?

Jeżeli opłata nie zostanie uregulowana, po pięciodniowym okresie zwłoki system może rozpocząć likwidację własności. Kontrola domów przebiega okresowo, więc rzeczywista chwila wykonania procedury może nastąpić później niż dokładnie o godzinie upływu pięciu dni.

Dla budynku postawionego z aktu system przewiduje zwinięcie domu do aktu własności umieszczanego w banku. Powstały akt może mieć przypisane zaległości, które trzeba spłacić przed ponownym postawieniem domu.

Dla budynku sprzedawanego jako gotowa nieruchomość istnieje osobna ścieżka: budynek może zostać ponownie wystawiony na sprzedaż, a poprzedni właściciel otrzymuje zwrot zapisanej wartości domu do banku, o ile operacja powiedzie się prawidłowo.

Uwaga dotycząca rzeczy pozostawionych wewnątrz: przy utracie nieruchomości przedmioty są usuwane z domu. Kod przewiduje techniczne archiwizowanie części wyposażenia, lecz nie jest to automatyczna funkcja odzyskania przedmiotów przez gracza. Nie traktuj tego jako gwarancji zachowania dobytku — przed upływem terminu opróżnij budynek i zabezpiecz cenne rzeczy.

Domy przypisane do postaci administracyjnych mogą podlegać innym zasadom utrzymania.

Rozebranie i przekazanie domu

Właściciel może z poziomu zarządzania domem skorzystać z opcji rozebrania budynku i odzyskania aktu własności. Wymaga to odpowiednich uprawnień oraz spełnienia warunków związanych z wyposażeniem domu. Między innymi obecność sprzedawcy gracza może uniemożliwić rozebranie budynku.

Przed rozebraniem posiadłości należy zabrać cenne przedmioty i sprawdzić zawartość skrzyń. Zwinięcie domu nie jest równoznaczne z automatycznym zapakowaniem całego wyposażenia do plecaka.

Przeniesienie domu na nowego właściciela odbywa się osobno i może wiązać się z przeznaczeniem nowych kluczy oraz ponowną konfiguracją zabezpieczeń.

Przydatne komendy

Komenda	Działanie
`.domy`	Lista własnych nieruchomości i stan opłat.
`spłać dom`	U bankiera: wybór budynku i opłacenie utrzymania.
`chcę to zablokować`	Unieruchomienie wskazanego przedmiotu.
`chcę to odblokować`	Odblokowanie przedmiotu.
`chcę to zabezpieczyć`	Zabezpieczenie odpowiedniego pojemnika z zamkiem.
`chcę to odbezpieczyć`	Usunięcie zabezpieczenia pojemnika.
`wyrzuć tą osobę`	Wyrzucenie wskazanej osoby z domu.
`ujawnij osoby`	Ujawnienie ukrytych postaci znajdujących się wewnątrz.
`chcę postawić kosz na śmieci`	Ustawienie kosza w domu.
`chcę to zwinąć`	Zwinięcie obsługiwanego obiektu z powrotem do aktu.
`.px / .py / .pz wartość`	Przesunięcie wybranego przedmiotu w osiach X, Y lub Z.

Większość komend domowych wymaga przebywania we własnej nieruchomości i odpowiedniego poziomu uprawnień. Wypowiedzi są obsługiwane przez system tablicy domu, a nie jako uniwersalne komendy działające w każdej lokalizacji.

Dobre praktyki właściciela

Przed zakupem sprawdź koszt utrzymania, a nie tylko samą cenę budynku. Po przejęciu domu rozważ wymianę zamków; przyznawaj uprawnienia wyłącznie zaufanym osobom. Ważne wyposażenie trzymaj w odpowiednio zabezpieczonych pojemnikach, a nie wyłącznie na podłodze. Jeśli planujesz sklep, świadomie wybierz status publiczny. Regularnie sprawdzaj termin płatności przez .domy, zwłaszcza przed dłuższą nieobecnością.