Imiona

Wstęp

Języki i typowe imiona

Każdy czytelnik Tolkiena wie doskonale, jak bardzo Profesor kochał języki – ich struktury, pochodzenie oraz ewolucję– i z jaką pieczołowitością albo sam wymyślał nazwy dla fenomenów swego fikcyjnego świata, albo znajdował adekwatne pojęcia z istniejących, archaicznych języków. Poświęcił też dużo uwagi sposobom porozumiewania się mieszkańców Śródziemia i stworzył wcale pokaźne słownictwo oraz reguły gramatyczne dla najważniejszych z nich, na przykład różnych odmian mowy elfów. Każda nazwa i imię postaci we "Władcy Pierścieni" i "Hobbicie" są doskonale przemyślane, nadane w oparciu o solidne lingwistyczne przesłanki i mocno związane z określoną kulturą. Dlatego opisujemy, jakim językiem posługują się przedstawiciele danej społeczności i przedstawiamy listę typowych dla nich imion. Gracze dowiedzą się zatem, jaką mową posługuje się ich Bohater i jak może się nazywać. Doradzamy, by nazywając postać zachować spójność z tradycją językową rodzimej kultury.

Języki Śródziemia

Różnice językowe pozwalają pobawić się odgrywaniem postaci, o ile tylko gracze sobie tego życzą, nie powinny jednak psuć wam gry. Nawet Tolkien używał zróżnicowania językowego Śródziemia dla uzyskania efektów estetycznych i nie tworzył barier komunikacyjnych między kulturami. Dlatego właśnie wyposażył właściwie wszystkie postaci (nawet orków oraz dziwaczne istoty w rodzaju entów) w chociaż podstawową znajomość „lingua franca” swego świata, tak zwanej Wspólnej Mowy, czyli języka westron. Dzięki temu i wy możecie nie zagłębiać się w bardzo złożone rozważania o wzajemnych zależnościach pomiędzy różnymi ludami i ich językami, nie zmniejszając przy tym wiarygodności świata. Ale jeżeli macie ochotę na zabawę w językoznawców, gra tylko na tym zyska!

Imiona Elfów

Jak stworzyć elfickie imię? Wystarczy wybrać jedno słowo określające je - przymiotnik lub rzeczownik, np. miły, ładna, wspaniałomyślny, rzeka, niebo, las. Następnie musimy znaleźć wybrane słowo w słowniku sindarinu, który dostępny jest w sieci (np. tutaj). Podstawą do stworzenia elfickiego imienia może być również jakaś cecha charakteru, ulubiony kolor lub zwierzę. Słowo przetłumaczone na język sindariański samo w sobie już może być imieniem elfickim. Jednak osoby bardziej wnikliwe będą chciały stworzyć imię całkowicie odpowiadające filozofii tolkienowskiej. Wiąże się to z zasadą, że żadne elfie imię nigdy się nie powtarza - jest tylko jeden Elrond, Haldir czy Legolas. W celu uczynienia elfickiego imienia unikatowym, można mu zmienić końcówkę lub połączyć ze sobą dwa słowa - rzeczownik odpowiadający przetłumaczonemu na język elficki znaczeniu imienia z przymiotnikiem określającym naszą cechę charakteru, np. Srebrna Pani, Duch Ognisty, Królewski Orzeł. Warto zaznaczyć, że imiona męskie i żeńskie powinny być utworzone z odpowiednią końcówką. Najczęściej występujące męskie końcówki: -adan, -aran, -bor, -born, -dir, -dor, -had, -ion, -las, -moth, -or, -phant, -phor, -randir, -ras, -rod, -rond, -ros, -thalion, -thir, -uil, -we. Końcówki żeńskie: -anor, -dal, -dis, -el, -eth, -iel, -il, -gil, -los, -raen, -reth, -riel, -rian, -rien, -uilas, -uilos, -wen, -wing. Na tej odsłonie gramy jako delegacja Elfów z Szarych Przystani, z Mithlondu.

Imiona Krasnoludów

Większość krasnoludów nosi imiona pochodzące z języka staronordyckiego. Tolkien świadomie zaczerpnął je z listy karłów, fragmentu Völuspy, pieśni zawartej w Eddzie poetyckiej. Pisarz przyjął konwencję, wedle której "Władca Pierścieni" ma być przekładem fikcyjnego źródła, Czerwonej Księgi. Zatem miana staronordyckie użyte zostały jako tłumaczenia imion z języka ludzi z Dale, którego krasnoludowie używali na co dzień. O języku krasnoludów wiemy niewiele, gdyż jego użytkownicy otaczali go szacunkiem tak głębokim, że nigdy nie posługiwali się nim w obecności ludzi, elfów lub innych istot. Krasnoludowie na co dzień mówili językami tych plemion, wśród których mieszkali. Swoich prawdziwych imion w khuzdulu nie zapisywali nawet na grobowcach. Wyjątkiem jest znane w I Erze Elfom imię Władcy Belegostu: Azaghâl (znaczy ono "Wojownik") oraz imię najsłynniejszego kowala Nogrodu: Gamil Zirak (Stare Srebro). Nazwy gór i siedzib z kolei nie były tajne bowiem było to coś, z czego krasnoludy były dumne.

Imiona Ludzi z Gondoru

Mieszkańcy Południa to różne grupy etniczne. Podstawowym językiem Gondoru był westron, Język Wspólny, lecz brzmiał on tam bardziej szlachetnie i oficjalnie niż w innych częściach Śródziemia. Spora grupa Gondorczyków znała też sindariński, język Szarych Elfów, jako dowód swojego númenorejskiego pochodzenia. Sindarinu używano głównie w Minas Tirith i Dor-en-Ernil, na co dzień jednak posługiwało się nim już niewielu mieszkańców, ale zachował się zwyczaj nadawania imion w tym języku. Quenyę w Gondorze znali głównie uczeni i była ona używana do spisywania ksiąg oraz dokumentów. Wszyscy królowie brali imiona właśnie z tego języka. Jeśli chodzi o imiona Dunedainów są one tworzone na tej samej zasadzie co elfickie.

Imiona Ludzi z Umbaru

Umbar jest miejscem zamieszkanym przez ludzi o różnym pochodzeniu, dlatego nie istnieje jeden wspólny „język umbaryjski” ani jeden tolkienowski zestaw imion właściwy wszystkim jego mieszkańcom. Pod koniec Trzeciej Ery Wspólna Mowa — westron — pozostawała używana na wybrzeżach aż po Umbar.

Tolkien pozostawił bardzo niewiele imion przedstawicieli Czarnych Numenorejczyków. Najpewniejszymi przykładami są Herumor i Fuinur, dwaj númenórejscy możni, którzy zdobyli władzę wśród Haradrimów. Oba nadane są w Quenyi, Szlachetnym Języku Elfów z Zachodu, ale w czasach zmierzchu Numenoru, możni odwracający się od Valarów, posługiwali się językiem adûnaickim.

Korsarze często mają gondorski rodowód. Ze starszej tradycji Korsarzy znamy imiona Castamir, Angamaitë i Sangahyando. Dwaj ostatni byli potomkami Castamira i wodzami Korsarzy. Ich imiona pokazują przetrwanie tradycji gondorskiej i númenórejskiej w dawnej elicie Umbaru.

Haradrimowie. Tolkien nie pozostawił rozwiniętego języka Haradrimów ani użytecznej listy ich imion, ale ich kultura jest nieco oparta na pustynnych arabskich plemionach, co może służyć za inspirację przy tworzeniu postaci.

Imiona Hobbitów

Imiona hobbitów mają swoje specyficzne brzmienie i nawiązują do pewnych cech charakterystycznych tej rasy. Są to imiona, które brzmią przyjemnie, często są ciepłe i swojskie, a wiele z nich pochodzi z języka staroangielskiego lub jest wymyślone przez Tolkiena, aby oddać atmosferę Hobbitonu i Shire. Tolkien nadał hobbitom imiona, które są swojskie, często pochodzą od nazw roślin, kwiatów, lub mają formę lekko archaiczną. Imiona te w języku angielskim brzmią swojsko i wiejsko, co pasuje do spokojnej, sielskiej natury hobbitów, ich przywiązania do ziemi i prostego życia. Taki wybór imion pomaga także odróżnić hobbitów od innych ras Śródziemia – elfów, krasnoludów czy ludzi – i podkreślić ich unikalny, przyziemny charakter.